| عملكرد وزارت آموزش و پرورش در دولت نهم |
|
| ۱۶ شهريور ۱۳۸۷ | ||
|
مقدمه: به استناد قوانين موجود، ماموريت ايجاد محيط مساعد براي رشد فضائل اخلاقي دانشآموزان و بالا بردن سطح آگاهيهاي عمومي آنان بر عهدهي وزارت آموزش و پرورش است. براي ايفاي اين ماموريت مهم در سال 1387، بيش از 000/000/1 نفر از كاركنان به صورت رسمي و پيماني و حق التدريس با اين وزارت همكاري دارند كه بيش از نيمي از كاركنان دستگاه دولتي كشور را در برميگيرد. وزارت آموزش و پرورش در سال جاري بيش از 5/14 ميليون دانشآموز در پايهها و دورههاي مختلف تحصيلي را در بيش از 146000 مدرسه و 650.000 كلاس در اقصي نقاط كشور و حتي خارج كشور تحت پوشش خدمات آموزشي و تربيتي رايگان خود دارد كه تامين تسهيلات، شرايط آموزشي و ارتقاي كيفيت تعليم و تربيت آنان از مهمترين دغدغههاي مسئولان و دولتمردان است. از سوي ديگر اجراي فعاليتهاي آموزشي و تربيتي در مقايسه با ديگر خدمات اجتماعي و رفاهي غالباً تدريجي و كند و نتايج آن نيز ديربازده و زمانبر است. فعاليتهاي تربيتي وآموزشي با روح لطيف و پرشور جوانان و نوجواناني سروكار دارد كه به سرعت از مؤلفهها و عوامل فرهنگي پيرامون تاثير ميپذيرند؛ بر اين اساس مديريت وزارت آموزش وپرورش، نيازمند هماهنگي و همجهتي اركان واجزاي مربوط به اين فعاليتهاست. همچنين به دليل گستردگي مخاطبان و اهميت آموزش و تربيت براي خانوادهها و علاقهمندان به توسعه و اعتلاي نظام، دستگاه آموزش و پرورش همواره در معرض نقد و نظر افكار عمومي است كه اين امر لزوم ارتباط تعاملي و شفاف اين دستگاه را با مخاطبان مانند: معلمان، دانشآموزان، اولياي آنان و مسئولان ساير دستگاهها بيش از پيش ضروري ميسازد. هفتهي دولت و بزرگداشت مقام شهيدان بزرگوار اين هفته، رجائي و باهنر؛ فرصت مغتنمي است تابه ارائه و بيان بخشي از تلاشهاي بيكران دولت در قلمروي آموزش و پرورش پرداخته شود. گزارش حاضر، منظري كوچك از حيطه ها و گسترهي بيكران خدمترساني در عرصهي تعليم و تربيت با محوريت عدالت در دولت نهم و سه سال اول اجراي برنامهي چهارم توسعه است. آمارها و شاخصهاي عوامل آموزشي به منظور ارائهي مناسبتر ابعاد كمي و شاخصهاي عوامل اصلي آموزشي مانند: دانشآموزان، آموزشگاهها و كاركنان و توزيع آنها در دورههاي مختلف تحصيلي در سه سال اخيرآمارها و شاخصهاي عوامل آموزشي نشانگر این واقعیت است که در مجموع تحولات آموزشگاه های کشور در دوره های تحصیلی آمادگی، راهنمایی، متوسطه ی نظری، فنی و حرفه ای، کاردانش، پیش دانشگاهی و مراکز تربیت معلم بدون بزرگ سالان در سال 87 ـ 86 نسبت به سال 84 ـ 83 از 140885 به 141362 افزایش داشته است. همچنین مقایسه ی تحولات آموزشگاه های کشور در دوره های تحصیلی 84ـ83 با 87ـ86 در مقاطع راهنمایی، متوسطهی نظری، فنی و حرفه ای، کاردانش و پیش دانشگاهی(بزرگ سالان) در سال تحصیلی84ـ83 از 145359 به 146213 آموزشگاه افزایش یافته است. بنابراین گزارش تعداد آموزشگاه های ویژهي نوآموزان پیش دبستانی در سال تحصیلی 87ـ86 در مقایسه با سال 84ـ83، 1659 واحد(6/9 درصد) افزایش یافته است. همچنین در جهت توجه به آموزشهاي فني و حرفهاي و كاردانش، تعداد مدارس فني و حرفهاي 246 واحد (6/13 درصد) و آموزشگاههاي كاردانش 448 واحد (2/15 درصد) افزايش يافته است كه عموماً در مناطق روستايي و محروم كشور بوده است. طبق آمارها 1238 مركز پيشدانشگاهي جديد به بهرهبرداري رسيده است كه حاكي از رشد نزديك به 23 درصدي اين مدارس در 3 سال گذشته است، به علاوه در سه سال گذشته 27 مركز تربيت معلم جديد به مجموعهي مراكز موجود اضافه گرديده است و بدين ترتيب در حال حاضر 97 مركز ويژهي تربيت معلم فعالند. بر اساس این گزارش، نزديك به 1500 واحد كلاس جديد ويژهي نوآموزان دورهي آمادگي جهت گسترش آموزشهای پیش دبستانی ايجاد شده است. به علاوه، تعداد 3067 كلاس در دورهي متوسطه، 697 كلاس فني و حرفهاي، 748 كلاس كاردانش و 2634 كلاس ويژهي دانشآموزان دورهي پيشدانشگاهي در جهت گسترش آموزش های متوسطه و پیش دانشگاهی ايجاد شده است. همچنین به منظور گسترش آموزشها، به ويژه براي بزرگسالان و افرادي كه به دلايلي نميتوانند در دورهي روزانه به تحصيل بپردازند، تعداد آموزشگاههاي ويژهي بزرگسالان 8/6 درصد و كلاسهاي آن 4/7 درصد (1617 واحد) افزايش يافته است.بنابراین گزارش روند كاهش دانشآموزي كه به دليل كاهش مواليد از سال 1377 آغاز شده بود، استمرار يافت به طوري كه در سه سال گذشته، تعداد دانشآموزان دورههاي ابتدايي، راهنمايي و متوسطه نزديك 3/1 ميليون نفر (5/8 درصد) كاهش يافته است. همچنین،با توجه به سياست احيا و تقويت مراكز تربيت معلم، تعداد دانشجويان مراكز تربيت معلم از 8803 نفر به 18858 نفر رسيده است كه حاكي از رشد 114 درصدي اين دانشجويان ميباشد. تعداد معلمان ورزش در سال تحصيلي 87-86 نسبت به سال تحصيلي 84-83 با 5/3 درصد رشد به 20766 نفر رسيده است. همچنین، با عنایت به سياست توجه به مناطق روستايي و كم جمعيت به تعداد مديرـ معلمها، حدود 1300 نفر (9/4 درصد)افزوده شده است. بر اساس آمارها تعداد كاركنان (كارمندان و معلمان) فوق ليسانس و بالاتر در سال تحصيلي 87-86 نسبت به سال 84-83 با 22 درصد رشد به 35875 نفر رسيده است. قابل ذکر است، كاهش 22درصد كادر خدماتي حاكي از موفقيت نسبي سياستهاي دولت براي واگذاري اين نوع فعاليتها به بخش غيردولتي است. به علاوه، در جهت حمايت و كمك به مدارس غيرانتفاعي (غيردولتي) تعداد معلمان و كاركنان اعزامي به اين نوع مدارس 16 درصد (3044 نفر) در مقايسه با 3 سال قبل افزايش يافته است. بنابراین گزارش، آمارها و شاخصهاي موجود در جهت اجرای عدالت آموزشی حاكي از توجه ويژهي آموزش و پرورش براي تحقق عدالت آموزشي و توجه به مناطق محروم و ايجاد فرصتهاي برابر براي همه دانشآموزان است. بر اين اساس، تعداد دانشآموزان استثنايي 6/3 درصد و آموزشگاه ويژهي آموزش و پرورش فرزندان و دانشآموزان استثنايي 21 درصد افزايش يافته است که اين امر با توجه به كاهش كلي جمعيت دانشآموزي كشور قابل توجه است. همچنین، در سه سال گذشته، دانشآموزان تيزهوش و سرآمد تحت پوشش، 27 درصد و مدارس استعدادهاي درخشان نزديك به 27 درصد افزايش پيدا كرده اند. در حال حاضر نزديك به 500 هزار نفر از دانشآموزان مناطق محروم و روستايي در حدود 3500 آموزشگاه شبانهروزي مشغول به تحصيلاند. • بنابراین گزارش در جهت توجه به آموزش و پرورش فرزندان مستعد مناطق محروم، تعداد 155 مدارس نمونه دولتي جديد به بهرهبرداري رسيد كه حاكي از رشد 2/17 درصدي اين مدارس است. بدين ترتيب در حال حاضر بيش از 17200 نفر از دانشآموزان در اين مدارس به تحصيل اشتغال دارند. • طبق آمارهای موجود به منظور پاسداشت ارزشهاي دفاع مقدس و تكريم ياد شهدا و نيز آموزش و پرورش مطلوبتر فرزندان شاهد، جانبازان و ايثارگران، تعداد مدارس شاهد 27 درصد (223 واحد) و تعداد دانشآموزان آن نيز 1/26 درصد (45312 نفر) افزايش پيدا كرده است. بدين ترتيب در حال حاضر 218412 نفر در 1046 مدرسه شاهد در سراسر كشور مشغول به تحصيلاند . • امروز عليرغم كاهش كلي جمعيت دانشآموزان، تعداد دانشآموزان عشايري 1/2 درصد افزايش يافت كه حاكي از توجه ويژه نظام به اين فرزندان است. لذا در سال تحصيلي 87-86 نزديك به 000/170 دانشآموز در 5884 مدرسه عشايري تحت پوشش خدمات آموزشي و تربيتي قرار دارند. • به علاوه در سه سال گذشته دانشآموزان مدارس غيردولتي 8/1 درصد و آموزشگاههاي غيرانتفاعي 6/9 درصد افزايش يافت كه حاكي از توفيق نسبي آموزش و پرورش در توسعهي مشاركتهاي مردمي و تشويق مردم به ايجاد مدارس غيردولتي است. بنابراین گزارش مقایسهی برخی از شاخص های بهداشت، تغذیه و ... در سال تحصیلی 84 ـ 83 با 87ـ86 بیانگر این حقیقت است که تعداد دانش آموزان تحت پوشش شیر در سال تحصیلی 87 ـ 86، از 8000.000 نفر به 12000.000 نفر نسبت به سال 84 ـ 83 افزایش داشته است. بر اساس آمارها، در سه سال گذشته نسبت قبولي در آموزش عمومي (ابتدايي و راهنمايي) نسبتاً بهبود يافته و براي دانشآموزان سال اول متوسطه به ميزان قابل توجهي ارتقا پيدا كرد و به حدود 77 درصد رسيد. همچنین، نسبت دانشآموزان دختر معادل نسبت جنسي سنين متناظر است. بدين ترتيب در حال حاضر دختران نيز همانند پسران در همه دورههاي تحصيلي تحت پوشش خدمات آموزشي و پرورشي قرار دارند. بنابراین گزارش از عملکرد وزارت آموزش و پرورش در دولت نهم چنین استنباط می شود که تلاش براي مدرسهسازي به ميزان قابل توجهي افزايش يافته است، به طوري كه حتي با در نظر نگرفتن اعتبارات ويژه براي مستحكمسازي مدارس، تعداد كلاسها و پروژههاي احداثي از نظر سطح زيربنا نسبت به سه سال قبل حدود 44 درصد افزايش نشان ميدهد و در صورت اضافهكردن و ملاحظه، مدارسي كه با اعتبارات تخريب و بازسازي احداثشدهاند، اين تفاوت نزديك به 100 درصد ميرسد، به عبارت ديگر در سال 86 در مقايسه با سال تحصيلي 83 نزديك به 94 درصد، پروژهي بيشتري احداث و به بهرهبرداري رسيدهاست. براساس آمارها در جمعیت افزایش پوشش تحصیلی اقداماتی انجام شده که عبارتند از: اجراي طرح « مدارس با نشاط » در 10 استان كشور، ارتقاي درصد باسوادي افراد 6 سال به بالاتر كشور از 5/84 درصد به 86 درصد، افزايش پوشش تحصيلي بازماندگان از تحصيل به بيش از يك ميليون نفر در مناطق مختلف كشور به خصوص مناطق محروم، صدور مجوز راه اندازي 685 واحد آموزش از راه دور جديد، تحت پوشش آموزش از راه دور قرار گرفتن بيش از 6 هزار روستا در دوره هاي مختلف تحصيلي، بهره گيري 15 ميليون نفر از شبكه هاي ملي رشد دانش آموزي در ماه، چاپ و انتشار 27 ميليون جلد مجلات كمك آموزشي و رشد براي تقويت مهارتهاي معلمان و بهبود تحصيلي دانش آموزان، بازتاليف و اصلاح 120 عنوان كتاب درسي در دوره هاي مختلف تحصيلي با رويكرد فرهنگي و تربيتي، تهيه و توزيع 120 عنوان نرم افزار آموزشي جديد براي آموزش مناسب تر اولياء، دانش آموزان و معلمان، صدور مجوز تاسيس 60 آموزشگاه شاهد در راستاي توسعهي كمي و كيفي مدارس شاهد و ايثارگران، توليد برنامهي درس ملي براي اولين بار، افزايش 37 درصدي اهداف كمي سوادآموزي در مقايسه با اهداف برنامهي چهارم توسعه، توليد محتوا و منابع آموزشي موسسهي آموزش از راه دور با 5/83 درصد موفقيت در اجراي فعاليت ها و دستيابي به اهداف، تشكيل 2659 مركز يادگيري محلي با كاركردهاي مختلف آموزشي (آموزش سواد ومهارتهاي زندگيوشغلي)، بازنگري وتجديد نظر در 18 عنوان كتاب اصلي درسي سوادآموزي بزرگسالان، اعلام پايان بيسوادي كليهي مناطق روستايي و شهري كه درصد باسوادي آنها به 97 درصد و بالاتر رسيده است، راه اندازي خانه هاي آموزش در بيش از 10 هزار روستا و مناطق محروم كشور در سال 85-86 بنابراین گزارش، تخصيص حداقل 50 درصد از اعتبارات برنامهي آموزش براي همه، به منظور جذب بازماندگان از تحصيل و افزايش پوشش تحصيلي، از جمله مواردی که به توسعهی زمینه های لازم برای اجرای برنامه ی آموزشی برای همه تأکید دارد. افزايش دسترسي دختران مناطق محروم به آموزش، به ويژه در دورهي متوسطه، توسعهي آموزشهاي مهارتي دختران ويژهي مناطق محروم، تنوع و توسعهبخشي رشتههاي فني و حرفهاي دختران، شناسايي كودكان بازمانده از تحصيل در استانهاي سيستان و بلوچستان و آذربايجان غربي،تدوين راهكارهاي لازم براي ارتقاي آموزش دختران در مناطق روستايي،تلاش در جهت جذب حدود 300 هزار دانشآموز بالقوه ايراني مقيم خارج از كشور،اجراي طرح سنجش سلامت جسماني و آمادگي تحصيلي كودكان بدو ورود به دبستان، ارزيابي 843874 نفر نوآموز بدو ورود به دبستان، ارزيابي تخصصي 28187 نفر نوآموز در بخش بينايي، ارزيابي تخصصي 18221 نفر در بخش شنوايي، ارزيابي تخصصي 51499 نفر در بخش آمادگي تحصيلي و ارزيابي تخصصي 1124 نفر در بخش رفتاري، گسترش طرح پيشدبستان نوآموزان كمتوان ذهني 6-4 ساله. بنابراین گزارش، در رابطه ی توجه به مناطق محروم و کمتر توسعه یافته: گسترش مدارس شبانه روزي در دورهي راهنمايي تحصيلي به تعداد 1215 واحد آموزشي با تحت پوشش قرار دادن 172110 نفر دانش آموز در مناطق مختلف كشور، گسترش مدارس شبانه روزي در دورهي متوسطه و پيش دانشگاهي به تعداد 2256 واحد آموزشي با تحت پوشش قرار دادن 307352 دانش آموز در سراسر كشور، تهيهي دستورالعمل اياب وذهاب دانش آموزان مناطق محروم وارائهي آن جهت تامين اعتبارات مربوط. بنابراین گزارش، در راستای توسعهی مشارکت های مردمی مواردی از قبیل: اصلاح قانون مدارس غير انتفاعي، تشكيل كميته هاي تدوين آيين نامه هاي قانون جديد، ساماندهي اعضاي شوراي نظارت استانها و تشكيل جلسات شوراي نظارت مركزي، برگزاري همايش شوراي نظارت بر مدارس غير انتفاعي كشور ( آذرماه 86)، تقويت شوراي نظارت استانها به منظور اشراف بيشتر به آيين نامهي آموزشگاههاي علمي آزاد، بازنگري در مصوبات شوراي نظارت در سنوات گذشته، ابلاغ مصوبات شوراي نظارت و پيگيري اجراي آن در سطح استانها ومناطق، توزيع اعتبار طرح رافع و تخفيف شهريه به مبلغ 000/000/000/30 ريال، توزيع اعتبار كمكهاي فني و اعتباري به مبلغ 000/000/000/8 ريال، امضاي تفاهم نامه با صندوق تعاون، امضاي قرار داد در خصوص وجوه اداره شده با صندوق تعاون، پيگيري مشكلات و رفع موانع بنگاههاي كوچك اقتصادي زود بازده، نظارت بر چگونگي توزيع اعتبارات تخصيصي، تهيه و تنظيم گزارش از عملكرد طرح تخفيف و رافع، پيگيري اقساط معوقه موسسان، نظارت بر ثبت نام و نحوهي تعيين شهريهي مدارس غير انتفاعي، نظارت بر ثبت نام و نحوهي تعيين شهريهي مدارس غير انتفاعي، تهيه و تدوين دستورالعمل ثبت نام از مناطق 19 گانهي شهر تهران واستانهاي سراسر كشور، تهيه و تدوين دستورالعمل ثبت نام سال تحصيلي 88 -87 و راي زني با كارشناسي هاي استانها، مدير محترم مشاركتها، روساي شوراي هماهنگي استانها و كارشناسان 19 گانه مناطق شهر تهران و شهرستانهاي استان تهران، تهيه و تدوين دستورالعمل درجه بندي مدارس غير انتفاعي ابلاغ آن به استانها، دريافت اطلاعات اجرايي درجه بندي مدارس غير انتفاعي و ورود اطلاعات به سيستم جهت پردازشهاي بعدي ( در سال 86 تعداد 2300 مدرسه درجه بندي شدند. براین اساس، اقدام پژوهي در خصوص نحوه اجراي درجه بندي و شناسايي موانع و مشكلات.) هماهنگي تصويب يك پروژهي تحقيقاتي در خصوص اعتبار بخشي به اهداف، ملاكها و شاخص هاي درجه بندي (اين طرح در مراحل پاياني اجرا و گزارش دهي مي باشد)، تهيه و تدوين دستورالعمل اجرايي دورهي پيش دبستاني با همكاري و هماهنگي معاونت آموزش عمومي با امضاي مقام عالي وزارت، پيگيري هماهنگي ورود اطلاعات به سايت دفتر وارتباط با چك كاربران تعريف شده در خصوص دريافت وارسال اطلاعات، تهيه و تدوين پيش نويس طرح توسعهي مدارس غيرانتفاعي خيريهاي، تهيه و تدوين پيش نويس طرح توسعهي مدارس غيرانتفاعي مبتني بر منافع موقوفات و اماكن متبركه تهيه و تنظيم اساسنامهي تعاونيهاي آموزشي – فرهنگي، تهيه و تدوين اساسنامه تاسيس هنرستانهاي عالي فني و حرفهاي و انعكاس به شوراي معاونين وزارت، برگزاري گردهماييهاي مرحلهي اول ودوم انتخابات شوراي هماهنگي موسسان مركزي از جملهی این فعالیت ها است. براساس این گزارش در راستای مدارس خارج از کشورفعاليتهاي زير انجام شده است: احداث ساختمان مجتمع آموزشي دبي از طريق امكانات محلي با هزينهي 000/000/12 دلار، بازگشايي مدارس العين امارات پس از 8 سال و رفع مراحل قانوني آن وجذب حدود 200 نفر دانش آموز، تاسيس مدرسهي بين المللي دو زبانه در دبي و جذب دانش آموز ايراني از ساير مدارس بين المللي خارجي، خريد مدرسه در مالزي از طريق اعتبارات اهدايي رياست جمهوري و افزايش دانش آموزان از 130 نفر به 400 نفر، عمليات اجرايي مجتمع آموزشي جديد العين با زير بنايي بالغ بر 1000 متر مربع و اعتبار 000/000/2درهم و نیز عمليات اجرايي احداث مجتمع آموزشي ابوظبي با زير بناي 1890 متر مربع واعتباري بالغ بر 000/000/6 درهم، همچنین تامين وسايل آموزشي و كمك آموزشي به مبلغ 000/000/700 ريال و توزيع آن در مدارس خارج از كشور از جمله ی این فعالیتهاست، تلاش در گسترش زبان فارسي از طريق تشكيل كلاسهاي آموزشي در ايام پايان هفته در برخي مدارس كشور، تدوين 6 برنامه به منظور توسعه وتقويت امر نماز در مدارس وارائه به ستاد مركزي اقامهي نماز وزارت متبوع و دريافت اعتبار لازم به ميزان 000/000/300/1 ريال، تهيه وارسال 20000 جلد كتاب مورد نياز كتابخانهي مدارس بر اساس دوره هاي تحصيلي ( تجهيز )، بازنگري در آيين نامهي امتحانات دوره هاي تحصيلي و ارائهي پيشنهاد هاي لازم براي اصلاح از سوي مراجع ذيربط، تهيهي آيين نامهي نحوهي ادارهي مدارس ايراني خارج از كشور جهت ارائه به هيئت محترم وزيران و برگزاي آزمون اعزام معلمان به خارج از كشور د ر دو مرحلهي كتبي ومصاحبه براي سال تحصيلي 88- 87 و 89- 87 از جمله ی این فعالیت هاست. بنابر آمار اهم اقدامات در جهت بهبود محتوا و برنامه ی درسی شامل: - تهيه، تدوين و چاپ 20000 جلد كتاب كار راهنماي مشاوره در دورهي متوسطه - تهيه و تدوين و چاپ كتاب برنامهي جامع مشاورهي رشدي مدرسه در تيراژ 2000 جلد - تاليف 18 عنوان كتاب درسي جديد -چاپ وتوزيع 162 ميليون جلد كتاب درسي -افزايش تعداد پژوهش سراهاي دانش آموزي از150 واحد به 250 واحد در كشور -ارسال كتاب هاي درسي مدارس خارج از كشور در اوايل شهريورماه ( در سال تحصيلي گذشته وسال تحصيلي جاري ) به همهيظ كشورها براي اولين بار -راه اندازي 250 آزمايشگاه رايانهي متمركز توسط سازمان پژوهش و برنامه ريزي -راه اندازي بيش از 150 آزمايشگاه رايانهي غير متمركز توسط استان ها -تهيهي سند فناوري اطلاعات وارتباطات در آموزش و پرورش -تعميم رويكرد فرهنگي – تربيتي در برنامههاي درسي دوره هاي مختلف تحصيلي -طراحي، تدوين واجراي طرح ايجاد سازمان پژوهش و برنامه ريزي كشور افغانستان و تهیه و تولید نرم افزارهای آموزش تحت وب (web) در دوره های تحصیلی مختلف می باشد. براساس این گزارش در خصوص برنامههاي آموزشي و درسي و تعميق و بهبود آموزش رياضي، علوم و زبانانگليسي اصلاحات لازم انجام گرفته و اقداماتی از جمله: بازنگري در سياستهاي جاري مربوط به آموزش زبان انگليسي، ارائهي طرح مطالعهي تطبيقي برنامهي تربيت دبير زبان انگليسي در دورههاي كارشناسي و كارشناسي ارشد بين ايران و چند كشور ديگر،بازنگري دربرنامههاي درسي دورهي راهنمايي تحصيلي به ويژه برنامههاي درسي علوم تجربي، بهداشت و برنامه آموزش حرفهوفن و برقراري ساعات دروس جبراني و مكمل براي آموزش دروس رياضي در دورهي راهنمايي تحصيلي و متوسطه، برگزاري دورههاي آموزشي براي دبيران رشتههاي رياضي، علوم و زبان انگليسي، بازخواني و مقابلهي 120 عنوان كتاب درسي آموزش دورهي ابتدايي در رشتههاي رياضي و علوم،اخذ موافقت شوراي عالي آموزش و پرورش براي افزايش ساعات درسي مقاطع راهنمايي تحصيلي و متوسطهي مدارس استعدادهاي درخشان به منظور توسعهي فعاليتهاي فرهنگي و تربيتي ويژهي دانشآموزان، بررسي و تهيهي منابع شيوههاي ياددهي سواد به دانشآموزان چند معلوليتي نابينا، ناتوان حسي- حركتي و داراي مشكلات ارتباطي. بنابر آمارها، در جهت ارتقای مهارت های حرفه ای معلمان، افزايش ميانگين سطح تحصيلات معلمان از 56/14 به 64/16 و افزايش 4/11 درصدي تعداد معلمان داراي مدارك تحصيلي فوق ليسانس و بالاتر صورت گرفته است. بر این اساس، كاهش 15 درصدي معلمان داراي مدرك ديپلم يا پايين تر، شركت بيش از 100 هزار نفر از همكاران فرهنگي در آزمون دوره هاي كارداني به كارشناسي و پذيرفته شدن 10 هزار نفر از آنان، تصويب قانون بازنشستگي پيش از موعد كاركنان واجد شرايط داراي حداقل 25 سال سابقهي خدمت با 5 سال سنوات ارفاقي وبا 30 روز حقوق بدون شرط سني، انعقاد تفاهم نامه بين وزارت آموزش و پرورش ودانشگاه پيام نور براي ارتقاي سطح علمي فرهنگيان در سطوح كارداني تا دورهي دكتري، راه اندازي مركز آموزش هاي مجازي دانشگاه شهيد رجايي از اين اقدامات است. طراحي و تدوين نظام جامع آموزش ضمن خدمت رشته هاي شغلي، طرح طبقه بندي مشاغل معلمان در راستاي نظام جديد و آموزش كاركنان دولت مصوب سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور و ابلاغ به سازمان هاي آموزش و پرورش استان ها از جمله اقدامات ديگر است. امور اداري، بودجه، تعاون و پشتيباني الف ) امور اداري، تشكيلات و فناوري اطلاعات - كاهش 20درصد نيروي انساني قرارداد خريد خدمت در حوزهي ستاد آموزش و پرورش - تهيهي بخشنامهي ساماندهي نيروي انساني وزارت آموزش و پرورش وابلاغ آن به استانها به همراه اصلاحيهي لازم - توقف ورود نيروي انساني به حوزهي ستاد آموزش و پرورش و همچنين جلوگيري از ورود پرسنل به سازمان آموزش و پروش شهر تهران به منظور كاهش نيروي مازاد - ابلاغ دستورالعمل بازنشستگي پيش از موعد براي 70000 نفر و تلاش وپيگيري مستمر براي تحقق اين امر از طريق تامين اعتبارات مربوط به آن - كوچك كردن ساختار تشكيلاتي متناسب با قانون مديريت خدمات كشوري از سطح ستاد تا منطقه، در راستاي عمل به تكاليف برنامهي توسعهي برنامهي چهارم ب ) بودجه تلاش براي شفاف نمودن كسري واقعي اعتبارات آموزش و پرورش و پرداخت معوقات مربوط به سال 1386 بهصورت متمركز از ستاد و تلاش مجدانه در جهت جبران كسري اعتبارات آموزش و پرورش از طريق مجلس و دولت اقدام لازم براي افتتاح حساب يك پارچهي سيبا براي كليهي مدارس كشور و برنامه ريزي در جهت پرداخت هر گونه اعتبار مربوط به مدارس ازطريق سيستم متمركز پيگيري براي اخذ سهام شركت هاي دولتي و تبديل نقدي آن به منظور پرداخت پاداش بازنشستگان سال 1386 ج ) تعاون و پشتيباني - عقد توافق نامه با شركت هاي خودرو سازي به منظور فروش تعداد قابل توجه خودرو با تسهيلات به فرهنگيان بازنشسته و شاغل - طرح جمع آوري خودروهاي دولتي در اختيار مديران و مشاروان از طريق پرداخت وام به آنان جهت خريد خودرو - تشكيل كميتهي صرفه جويي و به اجرا در آوردن برخي از مصوبات اين كميته جهت صرفه جويي در منابع آب، برق، گاز و هزينه هاي مصرفي - توجه ويژه به امور معيشتي، رفاهي و منزلتي بازنشستگان و شاغلين در ابعاد مختلف - تامين منابع قابل توجه از تسهيلات بانكي قرض الحسنه براي فرهنگيان كل كشور بند و ماده 52 بر افزايش انگيزه شغلي معلمان با تامين جايگاه و منزلت حرفهاي مناسب و اصلاح نظام پرداخت، متناسب با ميزان بهرهوري و كيفيت خدمات آنها تاكيد دارد؛ در اين خصوص در سه سال اخير اقداماتي به شرح زير صورت پذيرفته است: - تهيه و تدوين آييننامهي اجرايي بند «و» و ارسال آن به دفتر هيئت محترم دولت جهت تصويب در مراجع قانوني ذيربط طي نامهي شمارهي 20/5739/620 مورخ 4/9/85. - تلاش براي افزايش حقوق معلمان و تعيين فوقالعادههاي ويژه براي آنان. - افزايش فوقالعادهي اشتغال معلمان مدارس خارج از كشور از 80 درصد ارقام جداول مربوط، به 100 درصد آن و اجراي تغييرات جديد مصوب شده درخصوص سختي معيشت و تغييرات درجهبندي كشورها. - پرداخت اجاره بهاي مسكن معلمان مدارس خارج از كشور براساس مقررات مربوط، به استناد مدارك مستند مورد تاييد نمايندگي سياسي جمهوري اسلامي ايران در كشور ساكن در آن. - تلاش براي پرداخت مطالبات معوقهي فرهنگيان در سالهاي 85 و 86 - پرداخت مطالبات فرهنگيان خارج از كشور در سنوات گذشته همچنين بند الف مادهي 54 مقرر ميدارد به منظور افزايش سطح كارايي و مهارتهاي شغلي كاركنان و مديران، دورههاي آموزشي ضمن خدمت، متناسب بامشاغل مورد تصدي كاركنان و مديران به مورد اجرا درآيد؛ كه عليرغم محدود بودن اعتبارات براي اجراي آموزش ضمن خدمت فرهنگيان اقداماتي به شرح زير انجام گرفته است: دورههاي آموزش ضمن خدمت متناسب با نيازهاي شغلي همكاران، طراحي و پس از هماهنگي با مراجع ذيربط، در سيستم رايانهاي MST تعريف شده است. براساس نظام جديد آموزش كاركنان دولت، رشتههاي شغلي ذيل با اولويت زنان به مرحلهي اجرا درآمده است. اين رشتهها عبارتند از: آموزگاري، دبيري، هنرآموزي، مشاورهي تحصيلي، مربي امور تربيتي، مديران عالي، مياني و پايه، مدير امور آموزشي، كارشناس امور آموزشي، كارشناس سنجش و ارزشيابي تحصيلي، كارشناس امور فوق برنامه، كارشناس برنامهريزي امور تربيتي، كارشناس و كاردان امور اداري، كارشناس و كاردان حقوقي، كارشناس و كاردان روابط عمومي، مسئول گزينش، بازرس، ذيحساب، حسابدار، حسابرس و آموزش عمومي كليهي رشتههاي شغلي. براي ارتقاي سطح علمي و تخصصي مديران و افزايش انگيزش آنان، برنامههاي آموزشي براساس نظام جديد آموزش كاركنان دولت به شرح ذيل، طراحي و به مرحلهي اجرا درآمده است: - مديران دبستان، 95 دوره به ميزان 1670 ساعت - مديران مدارس راهنمايي، 119 دوره به ميزان 2092 ساعت - مديران دبيرستان، 121 دوره به ميزان 2148 ساعت - مديران هنرستان، 127 دوره به ميزان 2235 ساعت براي افزايش انگيزش و ارتقاي سطح علمي معلمان در دورههاي مختلف تحصيلي، تعداد 365 دورهي آموزشي براساس نظام جديد آموزش كاركنان دولت طراحي و پس از تصويب توسط مراجع ذيربط به مرحلهي اجرا درآمده است. ميزان كل ساعات آموزش كاركنان در سال 1385، 560000 هزار نفر ساعت بوده است. همچنين مطابق بند ب ماده 54 مقرر ميدارد برنامههاي آموزشي سالانهي كاركنان با هماهنگي سازمان مديريت و برنامهريزي كشور، طراحي و به مورد اجرا درآيد؛ دراين خصوص نيز اقداماتي به شرح زير صورت پذيرفته است: كليهي برنامههاي آموزشي كاركنان وزارت آموزش و پرورش در سال 85 براساس چارچوب تعيين شده از سوي سازمان مديريت و برنامهريزي كشور، تدوين و پس از تصويب سازمان مذكور، به مرحلهي اجرا درآمده است. دورههاي آموزشي ضمن خدمت رشتههاي شغلي ذيل براساس نظام جديد آموزش كاركنان دولت، طراحي، تدوين و پس از تصويب سازمان مديريت و برنامهريزي كشور، در سيستم رايانه (MST) تعريف شده است و با اولويت آموزش زنان به مرحلهي اجرا درآمده است، اين رشتهها عبارتند از: آموزگاري، دبيري، هنرآموزي، مشاورهي تحصيلي، مربي امور تربيتي، مديران عالي، مياني و پايه، مدير امور آموزشي، كارشناس امور آموزشي، كارشناس سنجش و ارزشيابي تحصيلي، كارشناس امور فوق برنامه، كارشناس برنامهريزي امور تربيتي، كارشناس و كاردان امور اداري، كارشناس و كاردان حقوقي، كارشناس و كاردان روابط عمومي، مسئول گزينش، بازرس، ذيحساب، حسابدار، حسابرس و آموزش عمومي كليهي رشتههاي شغلي. براساس این گزارش در راستای توسعه ی فعالیت های ورزشی و سلامت دانش آموزان فعالیت هایی انجام پذیرفت که اهم آنان عبارتند از: احياي معاونت پرورشي، افزايش تقريبا 3 برابري تعداد دانش آموزان اعزامي به حج عمره از سال 1382 تا 1386، افزايش 7/18 درصدي فعاليتهاي اردويي وگردش هاي علمي دانش آموزان، شناسايي بيش از 250 مكان بلا استفاده و تبديل آن به سالن هاي ورزشي و فضاهاي پرورشي، ايجاد 53 زمين ورزش با چمن مصنوعي در 53 مدرسه، احداث بيش از 20 استخر براي دانش آموزان مناطق گرمسيري،افزايش 6/11 درصدي تعداد دانش آموزان عضو كانون هاي دانش آموزي، افزايش 5/26 درصدي تعداد اعضاي هلال احمر دانش آموزي، رشد 5/2 درصدي تعداد مجمع هاي بحث وگفت و گوي دانش آموزي، رشد 47 درصدي اردوهاي چند روزهي دانش آموزي، رشد 3/54 درصدي اعضاي خبرگزاري دانش آموزي پانا، افزايش تعداد مدارس داراي نمازخانه از 33000 به 40856 واحد، افزايش تعداد كانون هاي فرهنگي ـ تربيتي دانش آموزي از 1108 به 1116 واحد، توليد 11 عنوان سرگرمي سازنده با تيراژ 112000 قطعه ( 18 درصد رشد )، اجراي برنامهي مدرسهي مروج سلامت در مدارس متوسطه، اجراي برنامهي آموزش مهارتهاي زندگي براي مدارس راهنمايي تحصيلي، تدوين نظام استعداد يابي واستاندار ورزشي دانش آموزان و راه اندازي 23 مركز استعداد يابي ورزشي در مراكز استانهاي كشور، آموزش مهارت هاي زندگي از پيش دبستاني تا پايان دورهي ابتدايي در 15 استان كشور، راه اندازي پايگاههاي تغذيهي سالم با هدف كلي بهبود عادات غذايي دانش آموزان در 31 استان كشور از طريق نصب كانكس وبهسازي فضاي بوفه هاي مدارس، اجراي طرح نسيم انس با قرآن با پوشش 200000 دانش آموز، افزايش فيلم هاي توليد شده دانش آموزان از 500 فيلم به 1300 فيلم، رشد 37 برابري تعداد كانون هاي فرهنگي- تربيتي (از 30 باب در سال 1357 به 1111 باب در سال 1386)، رشد 7/7 برابري تعداد اردوگاههاي دانش آموزي (از 35 واحد در سال 1387 به 268 واحد در سال 1386)، برنامه ريزي جهت احداث 493 سالن ورزشي ويژهي دانش آموزان با اولويت دختران و مناطق كمتر توسعه يافته، بهره برداري از 60 پروژهي ورزشي در سطح كشور، اجراي طرح سنجس ساختار قامتي براي كنترل سلامت اندام اسكلتي دانش آموزان دختر در سراسر كشور، برنامه ريزي جهت مشاركت طلاب آموزش ديده و تدوين و احياي نقش آنان در فعاليتهاي تربيتي مدارس كشور، تحت پوشش قرار گرفتن بيش از 40 در صد دانش آموزان دورهي راهنمايي در طرح آهن ياري، تكميل شناسنامه سلامت براي دانش آموزان ورود ي سال اول ابتدايي با همكاري وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي در مراكز مناطق به صورت رايگان (طرح سنجش نوآموزان)، اصلاح و بازنگري در آييننامههاي آموزشي و تربيتي مدارس، ترجمه و چاپ 14 جلد كتاب تخصصي تربيت بدني توسعهي پايگاه هاي سلامت دهان و دندان دركشور وتحت پوشش قرار گرفتن بيش از 95 در صد دانشآموزان دورهي ابتدايي در طرح سلامت دهان و دندان توسعهي اجراي طرح كرامت به 50 در صد مدارس ابتدايي با پوشش حدود 3 ميليون دانشآموز، توسعهي اجراي فعاليت هاي مكمل و فوق برنامه در 12 هزار مدرسهي ابتدايي و اجراي برنامه هاي توسعه و ترويج فرهنگ اقامهي نماز (جشن شكوفه ها، نماز آسماني و ... و مسابقات مختلف فرهنگي هنري با محوريت موضوع نماز و...) براساس این گزارش در راستای توسعهی سوادآموزی نیز اقداماتي صورت گرفته از قبيل: - تهيه و تدوين طرح راهبردي سوادآموزي براساس چشمانداز 20 ساله - افزايش بيش از 500 مركز محلي يادگيري، برابر اهداف برنامه در سال دوم - بهرهگيري از توان و ظرفيت نهادهاي مدني شامل بسيج و تشكل هاي غيردولتي در بخشي از برنامههاي سوادآموزي كشور - تحت پوشش قرار دادن تعداد 10076 نفر از بيسوادان كشور در 13 استان با همكاري تشكلهاي غيردولتي - حمايت از طرحهاي محلي و منطقهاي استانها - اجراي برنامه و طرحهاي آموزشي مشترك با سازمانهاي بهزيستي، منابع طبيعي، ثبت احوال و... همچنین در خصوص برنامهی بهره گیری از فناوری اطلاعات در مدارس کار تهيه و توليد و ارائهی آموزش «مقالات» مسابقات آزمونهاي الكترونيكي ويژهی المپيادهاي دانشآموزي در موضوعات شيمي، فيزيك، رياضي، زيستشناسي و كامپيوتر انجام پذیرفته است. طراحي و توليد پايگاه كتابشناسي الكترونيكي، مشاورهی الكترونيكي و پايگاه پژوهشسراي الكترونيكي دانشآموزي و گروههاي آموزشي الكترونيكي از اقدامات صورت گرفته است - تكثير بيش از 170 هزار نرمافزار آموزشي و توزيع آن در مدارس سراسر كشور - ارائهی آموزش مجازي نجوم براي 2000 نفر دانشآموز با توليد 20 مقاله ی تخصصي - راهاندازي پرتال ويژه ی مدارس و تهيهی 9 سيستم نرمافزاري در حوزهی اتوماسيون مدرسه - تدوين طرح اتصال مدارس از بستر شبكهي اينترنت به شبكه ملي مدارس ايران (رشد) و نيز تهيهی دستورالعمل و ابلاغ اعتبار اتصال (rep) 6500 مدرسه به شبكهی رشد - تدوين طرح اتصال مدارس به يكديگر و به مناطق آموزشي از طريق شبكهی ملي اينترنت و ابلاغ دستورالعمل اجرايي آن به دستگاهها -گسترش شبكهی رشد به ويژه در مدارس دورهی متوسطه - تهيه و تدوين برنامه ی جامع فناوري اطلاعات و ارتباطات و اجراي طرح معماري سازماني - توسعهی امكانات سختافزاري و شبكههاي LAN و WAN در كليهی سطوح آموزش و پرورش - اجراي طرح پرتال وزارت آموزش و پرورش و توسعهی خدمات الكترونيكي - تهيهی 74 محصول آموزشي الكترونيكي توسط معلمان و ابتياع آن از سوي آموزش و پرورش - تدوين و آمادهسازي طرح مدرسهي اينترنتي رشد - برگزاري دورههاي آموزشي در زمينه ی IT و ICT براي فرهنگيان در سراسر كشور - استفاده از نرمافزار براي اجراي فعاليتهاي جاري و روزمرهی ادارات آموزش و پرورش - تلاش براي استفاده از نرمافزارهاي مختلف براي آموزش دروس در دورههاي راهنمايي و متوسطه - تهيهی دستورالعمل اجرايي براي استفاده از نرمافزار جامع توانبخشي (گفتار درماني و اپتيومتري) از جمله اقداماتی است که تاکنون انجام شده است اهم اقدامات آموزش و پرورش در دولت نهم در خصوص نوسازی مدارس کشور نیز با اجراي طرح اردوهاي 45 روزهی بسيج سازندگي كه صدها مدرسه توسط دانش آموزان ساخته شده است. احداث 13000 كلاس درس جديد، ساخت مجتمع آموزشي در دبي واتمام آن به كمك منابع محلي (اعتبار اوليه ی 12 ميليارد ريال)، اجراي طرح آزادسازي فضاهاي اشغال شده، احداث و تكميل60 سالن ورزشي جديد در قالب برنامهی متناسب سازي فضاهاي فيزيكي، تخريب و بازسازي 14200 كلاس در قالب 2148 باب مدرسه و مقاوم سازي 14000 كلاس در قالب 2320 باب مدرسه، رشد 34 درصدي پروژه، 38 درصدي كلاس و 80 درصدي زيربنا در سالهاي 85، 86 و87، بررسي وضعيت 2290 مدرسه از نظر مقاومت. ( 3 مدرسه تخريبي تشخيص داده شده و 319 مدرسه در دست مقاوم سازي بوده و تاكنون 25 مدرسه مقاوم سازي شده)، احداث 3632 نمازخانه يا سالن چند منظوره (با اولويت اقامه ی نماز در آنها)، كسب رتبهی اول و دوم در گزارش هاي نظارتي سازمان سابق مديريت و برنامه ريزي كشور تا پايان سال 85 (در سال 86 هنوز اين گزارش انتشار نيافته است). لازم به ذکر است که در برنامهی توسعهی بلندمدت كشور با افق 20 سالهی نظام، آموزش و پرورش ويژگيها و ماموريتهايي دارد که فراهم کردن دستيابي كامل به فرصتهاي برابر و عدالت آموزشي براي همگان به صورت كمي و كيفي، اتکای كليهی فعاليتهاي تعليمي و تربيتي بر IT و فناوريهاي پيشرفته، بهرهمندی از يك نظام آموزشي اصلاحيافته و كارآمد، جهت تأمين منابع انساني موردنياز جامعهی جديد و توسعهيافته از جمله ی این مأموریت هاست که بدین منظور اقداماتی در دستور کار قرار دارد که اهم این اقدامات عبارتند از: اصلاح ساختار نظام آموزشي كشور و كارآمد كردن آن براي توسعه و تامين منابع انساني موردنياز سند چشمانداز، ارتقاي سطح شاخصهاي كمي و كيفي عوامل مختلف آموزشي از قبيل نيروي انساني، فضاها و تجهيزات آموزشي، كارآيي دروني و منابع و امكانات آن تا آستانهی ميانگين استانداردها و شاخصهاي بينالمللي و كشورهاي منطقه، بهينهسازي فرايند امور اجرايي، كاهش زمان و هزينهی انجام كارها و بهبود كيفيت در كليهی بخشهاي ستادي و اجرايي از طريق گسترش فناوري اطلاعات و ارتباطات، ارتقاي بهرهمندي منابع و افزايش سرمايهگذاري دولتي و غيردولتي براي تامين امكانات آموزشي و افزايش پوشش تحصيلي، توسعه ی آموزش و پرورش با كيفيت با اولويت در مناطق روستايي، محروم و عشايري در بخش دختران، استواري فعاليتها و اقدامات اساسي در حوزه ی ستادي و صفي آموزش و پرورش بر پژوهش و تحقيقات، آموزش مهارتهاي زندگي و بهبود رفتارهاي فردي و اجتماعي. در پایان باید اضافه کرد که: نظارت و پاسخگويي بر عملکردها از طریق فعاليت هاي دفتر ارزيابي عملكرد و پاسخگويي انجام پذیرفته و فرایندی را طی می کند که مراحل آن عبارتند از: تهيه و تدوين و محاسبه ی شاخص هاي اختصاصي وزارت آموزش و پرورش به منظور ارائه به معاونت توسعهی مديريت و سرمايهی انساني رياست جمهوري، تهيه وتدوين شاخصهاي عمومي وزارت آموزش و پروش جهت ارائه به معاونت توسعهی مديريت و سرمايهي انساني رياست جمهوري، طراحي سيستم جهت سنجش پذير کردن شاخصهاي مصوب شوراي عالي آموزش و پروش بنا به دستور وزير آموزش و پرورش، تهيه و تدوين آیین نامهی شاخصهاي مصوب شوراي عالي آموزش و پرورش، مشخص كردن شاخصهاي مربوط به مدارس به منظور درجهبندي و رتبهبندي مدارس سراسر كشور، بررسي اقدام لازم در مورد 811 فقره نامهی واصله از دفتر مقام معظم رهبري (مدظله العالي) و نهاد رياست جمهوري كه از اين تعداد به 411 فقره پاسخ داده شده است و بقيه در حال پيگيري مي باشد، بررسي و اقدام لازم در مورد 2831 فقره نامه و شكايات واصله به دفتر وتهيه ی پاسخ براي مراجع پيگير و شاكيان، همكاري با ستاد رسيدگي به شكايات مردمي رياست جمهوري در سفرهاي هیئت محترم دولت به استانهاي ايلام، خراسان رضوي، بوشهر، هرمزگان، قم، گلستان، همدان، چهارمحال و بختياري، كهگيلويه و بويراحمد به منظور پاسخگويي به مراجعين و بررسي و پاسخ به نامههاي ارجاع شده توسط مركز رسيدگي به شكايات مردمي رياست جمهوري، اعزام 869 نفر روز بازرس به استانها، مناطق و مدارس جهت بررسي عملكرد و گزارشات واصله به دفتر، تهيهی شيوه نامهی نظارت بر ثبت نام دانش آموزان و ابلاغ آن به سازمان آموزش و پرورش استانها با امضا مقام عالي وزارت و نظارت مستمر بر عملكرد ادارات و مدارس در خصوص ثبت نام دانشآموزان در مدارس دولتي وغير انتفاعي (با همكاري دفتر پشتيباني و توسعهی مدارس غير دولتي)، وصول تعداد 2500 فقره گزارش از بازرسان ويژهی سراسر كشور كه از اين تعداد 35درصد جهت اجرا به مسئولين ذيربط ابلاغ شد، 15 درصد به مقام عالي وزارت تقديم و 50 درصدآن هااز طريق دفتر پيگيري شده است.
|
||