زهره يوسفي نژاد 
خواندن اجمالي:

هدف از خواندن اجمالي دست يافتن به نکات و مطالب، فهم کتاب و کشف ساختمان مواد و مطالب در يک زمان کوتاه و با سرعت زياد است. سرعت تقريبي خواندن اجمالي 1000 تا 4000 کلمه در دقيقه است.
فوايد خواندن اجمالي عبارتند از:
الف- تخمين زدن اهميت مطالب و طرح ريزي يک روش مناسب مطالعه.
ب - تخمين زدن مقدار مطالب و دشواري آنها براي يک بودجه بندي واقعي از زمان
پ- کسب يک نظر کلي از مطالب پيش از خواندن جزئيات براي افزايش ميزان درک مطالب و نگهداري آنها در حافظه.
ت - افزايش ميزان دقت و تمرکز حواس از طريق افزايش ميزان علا قه به مطالب روش خواندن اجمالي مبتني است بر يک نمونه گيري سريع از نکات اساسي و صرف نظر کردن از جزئيات در اين روش مطالعه در جستجوي نکات کليدي درباره مواد ساختمان مطالب و نظر و سبک مولف باشيد. همچنين براي افزايش ميزان علا قه خود نسبت به مطالب به طرح سوالا تي در مورد مطالب خواندني بپردازيد. در زمان کوتاه مي توانيد:
1- پس از ملا حظه ابتدا و انتهاي مطالب و گرفتن چندين نمونه از سراسر کتاب مي توانيد يک آگاهي کلي از مطالب و سازمان کتاب کسب کنيد و قادر باشيد موضوع اصلي کتاب را بيان کنيد و دو تا پنج نکته مهم از کتاب را ذکرنماييد.
2- مي توانيد هدف خود را از خواندن کتاب مشخص سازيد.
3- مي توانيد به ميزان دشواري مطالب کتاب آگاه شويد و تخمين بزنيد که چه مقدار وقت لا زم خواهيد داشت.

سريع  خواندن:

هدف از سريع خواندن يک کتاب کسب يک آشنايي کلي با مطالب کتاب از طريق مرور کتاب با يک سرعت فوق العاده زياد است. سرعت تقريبي سريع خواندن 1500 تا 2000 کلمه در دقيقه است.
فوايد سريع خواندن عبارت است از:
الف - کامل کردن روش خواندن اجمالي و افزودن به ارزش آن.
ب- مرور کردن مطالبي که قبلا  خوانده ايد.
پ - جايگزين کردن اين روش ها با روش مطالعه دقيق و کامل، هنگامي که درک کمتري از مطالب مورد نياز است و دقت کمي موجود است.
ت - افزودن بر وسعت دامنه مطالب خواندني.

روش:

روش سريع خواندن مسلتزم يک حرکت منظم و همراه با ريتم چشم بر روي صفحات است. در حالي که روش خواندن اجمالي مبتني بر يک روش انتخابي، نمونه گيري از مطالب و عبارات اساسي و کليدي است.
روش سريع خواندن امکان مرور کردن مطالب را به طرز بسيار سريع ميسر مي سازد. نتيجه کار يک آگاهي خيلي وسيع ولي نه دقيق، از محتواي کتاب با مطالب خواندني است. همچنان که در مورد روش خواندن اجمالي صادق است. روش سريع خواندن مسلتزم حرکت سريع است. هنگام تمرين کردن روش سريع خواني منظور بايد کسب اشنايي و عادت کردن با حرکات چشم و جريان هاي فکري باشد که ممکن است در ابتدا براي شما ناآشنا باشد. در ابتداي تمرينات، آشنايي با نحوه درست مطالعه مهمتر از درک مطالب خوانده شده است. در جريان تمرينات، هرچه روش سريع تر خواني بيشتر تمرين شود بيشتر از معاني کلمات و عبارات کليد آگاهي کسب مي شود و از اين اطلا عات پراکنده مي توان تصوري کلي از محتواي مطالب به دست آورد.

مطالعه انتخابي:

در روش سريع خواني به عنوان وسيله اي براي کسب اطلا عات بخصوص نيز مورد استفاده قرار مي گيرد، به اين روش اغلب مطالعه انتخابي گويند. روش سريع خواني از طريق انتخاب مطالب، به خواننده يا محقق کمک مي کند تا به طرز خيلي  سريع، اطلا عات بخصوصي را که مورد نياز بدست آورد. بدون اينکه وقت خود را براي مطالب غير مهم مربوط تلف کند.

عبارت خواندن:

اگر خواننده با عبارت و جملا تي که مرتبا در ميان مطالب تکرار مي شوند آشنا باشد. روش عبارت خواني را بخصوص در مورد مطالب علمي مي تواند با سهولت بيشتر ياد بگيرد. اين نوع عبارتها براي موضوعات علمي نوعي زبان خاص به حساب مي آيند و مي توان آنها را عبارات تکراري ناميد.
هدف عبارت خواني افزايش سرعت مطالعه است از طريق خواندن عبارات و جملا ت به عوض خواندن کلمات.
سرعت تقريبي عبارت خواني بيت 300 تا 1000 کلمه در دقيقه است.
فوايد عبارت خواني عبارتند از:
الف- افزايش سرعت مطالعه از طريق کاهش سريع کلمه به کلمه خواندن.
ب- افزايش درک مطالب از طريق شناسايي انديشه ها و مفاهيم رابطه بين آنها.
پ- افزايش تمرکز حواس و لذت حاصل از مطالعه از طريق هماهنگ کردن سرعت خواندن با سرعت فکر کردن.

روش:

روش عبارت خواني داراي دو سطح است، يکي سطح مکانيکي وديگري سطح ادراکي.
سطح مکانيکي عبارت است از عادت دادن چشم براي حرکت سريع از طريق توجه کردن به گروه کلمات و در عوض توجه چشم به روي يک يک کلمات، در اين حال احتياج به استفاده از ميدان وسيع تر و نگاه کردن به مجموعه بزرگتر و بيشتري مي باشد. با تسلط بيشتر در اين سطح، ميزان فراگيري در سطح ادراکي بيشتر خواهد شد.

دقيق خواندن:

هدف از دقيق خواندن درک کامل مطالب است و نگهداري آنها به طرزي منظم و منطقي در حافظه به طريقي که يادآوري آنها براي استفاده هاي بعدي ميسر باشد.
سرعت تقريبي خواندن دقيق 100 تا 1000 کلمه در دقيقه است.

فوايد:

الف- فهم بيشتر مطالب از طريق درک ساختمان مفاهيم و معاني.
ب- نگهداري بيشتر مطالب در حافظه از طريق يک روش ساده و مرور کردن و يادگيري جزئيات و ربط دادن آنها با اصول و مفاهيم.
پ- افزايش توانايي خواننده در پاسخ دادن به سوالا ت بدين خاطر که در اين روش مطالعه مفاهيم بوسيله خواننده سازمان مي يابد و به زبان وي بيان مي شوند و صرفا به حافظه سپرده نمي شوند.
ت- افزايش کسب لذت در نتيجه ايجاد اطمينان بيشتر حاصل از درک عميق تر مطلب.

روش:
فنون اساسي روش دقيق خواندن:

1- سازمان دادن و مرتب کردن، تعيين سطوح مطالب از نظر معاني، نکات اصلي، جزئيات مطلب و تشخيص رابطه  بين آنها و اجزاي هر سطح که به فهميدن بهتر و يادآوري سريعتر منجر مي شود.
2 - علا مت گذاري و حاشيه نويسي بدين وسيله مي توان با گذاشتن نشانه ها و رمزها بر روي کتاب و حواشي آن، مي توان ساختمان را مشخص کرد.
3- خلا صه کردن که همانا بيان مجددي از نکات اصلي و روابط بين آنها که به سه منظور، بررسي و فهم خود، مرور و نگهداري در حافظه انجام مي گيرد.