همشهري آنلاين: جامباشگاههاي اروپا (ليگ قهرمانان اروپا) مسابقاتي فصلي است كه از سال 1955 توسط يوفا براي باشگاههاي موفق اروپا برگزار ميشود. اين مسابقات كه رئال مادريد از اسپانيا با 9 بار قهرماني در آن پرافتخارترين تيم به شمار ميرود در چند مرحله انجام ميشود و زمان شروع آن اواسط ماه جولاي با سه دور مسابقات مقدماتي است. 16 تيم برتر مراحل مقدماتي به 16 تيم ديگر كه قبلا براي دور نهايي انتخاب شدهاند ميپيوندد و مرحله گروهي جام باشگاههاي اروپا شروع ميشود. پس از مرحله گروهي 8 تيم برتر و هشت تيم دوم گروههاي هشتگانه مرحله حذفي مسابقات را برگزار ميكنند.
در اين مرحله هر تيم يك بار در زمين خود و يك بار در زمين تيم حريف به ميدان خواهد رفت. در صورت تساوي در تعداد گلهاي زده شده در دو ديدار رفت و برگشت گل زده در خانه حريف تعيين كننده قهرمان خواهد بود. اگر در تعداد گلهاي زده در خانه حريف هم دو تيم مساوي باشند دو وقت اضافه تيم برنده را مشخص خواهند كرد. در صورت تساوي در اين دو وقت اضافه هم پنالتي برنده بازي را مشخص خواهد كرد. تنها فينال ليگ قهرمان اروپا كه در ماه مه برگزاري ميشود يك استثنا به شمار ميرود: فينال تنها يك بار در يك ورزشگاه كه از دو سال قبل مشخص شده است برگزار خواهد شد. تاريخچه اين مسابقات در سال 1955 با پيشنهاد يك روزنامهنگار فرانسوي اكيپ، گابريل آْنوت پايهگذاري شد. در ابتدا شيوه برگزاري اين مسابقات كه جام اروپا نام داشت اين گونه بود كه تيمهاي برتر مسابقات باشگاهي كشورهاي اروپايي در دو گروه با هم به رقابت ميپرداختند. اين مسابقات تا سال 1992 با همين نام ادامه داشت اما در اين سال نام آن به ليگ قهرمانان اروپا (uefa champions league) تغيير داده شد. شيوه برگزاري آن هم در سال 1997 تغيير داده شد و علاوه بر تيمهاي اول ليگهاي داخلي اروپايي، تيمهاي دوم و سوم و چهارم برخي ليگها هم در مسابقات شركت كردند.
در سيستم جديد گزينش يوفا تيمي كه در ليگ اسپانيا دوم شود با تيمي كه در ليگ كشوري همچون لهستان قهرمان شود تفاوتهايي دارد. در اين سيستم تيم دوم لاليگا اولويت بيشتري براي شركت مستقيم در مرحله گروهي ليگقهرمانان دارد. در سيستم جديد تيمهاي برتر ليگهاي قدرتمند اروپايي كه در كشور خود جايگاه اول را كسب نكردهاند نيازي ندارند در مرحله مقدماتي شركت كنند اما تيمهاي اول ليگهاي ضعيفتر بايد در مرحله مقدماتي پيش از مرحله گروهي شركت كنند. قهرمان اروپا در سالهاي 1960 تا 2000 در ديداري سنتي با قهرمان كوپا ليبرتادورس (ليگ باشگاهي كشورهاي آمريكاي جنوبي) جام بينالمللي را برگزار ميكردند. در اين سال اما فيفا جام باشگاههاي جهان را برگزار كرد و قهرمان اروپا يكي از شركتكنندگان اين جام است كه با قهرمانان ديگر قارهها به رقابت خواهد پرداخت. سيستم گزينش تيمها تمامي كشورهاي عضو اتحاديه فوتبال اروپا (به جز ليختناشتاين كه ليگ ندارد) ميتوانند تيمهاي اول، و در برخي كشورها تيمهاي دوم، سوم و چهارم خود را در ليگ قهرمانان اروپا شركت دهند. تعداد تيمهايي كه از يك كشور در ليگ قهرمانان اروپا شركت داده ميشود به جايگاه آنها در ردهبندي بهترين ليگهاي اروپايي در رنكينگ اتحاديه اروپا بستگي دارد: ليگهاي اول تا سوم 4 تيم ليگهاي چهارم تا ششم 3 تيم ليگهاي هفتم تا پانزدهم 2 تيم ليگ هاي 16 و پايينتر 1 تيم ردهبندي ليگها همچنين مرحلهاي كه تيمهاي آنها بايد در ليگ قهرمانان مسابقات خود را شروع كنند مشخص ميكند. براي نمونه سه ليگ برتر دو جايگاه ثابت در مرحله گروهي دارند (براي تيمهاي اول و دوم) و دو جايگاه در مرحله مقداتي (براي تيمهاي سوم و چهارم)، جايي كه تيمهاي اول ليگهاي درجه 4 كار خود را شروع ميكنند. 9 ليگ برتر رنكينگ اتحاديه اروپا حداقل يك جايگاه اتوماتيك در مرحله گروهي دارند. اين شيوه گزينش تيمها البته گاهي چندان هم منطقي به نظر نميرسد براي نمونه در فصل 2005-2004 لويرپول قهرمان اروپا شد اما فصل بعد در ليگ برتر انگليس نتوانست در ميان چهار تيم اول جايگاهي داشته باشد. در اين مورد خاص به ليورپول اجازه داده شد تا در دور اول مرحله مقدماتي كار خود را شروع كند. تيمهاي بارسلونا، منچستر يونايتد و اف ث پورتو تيمهايي هستند كه هر كدام با سيزده بار حضور مستقيم در مرحله گروهي ركورددار جضور مستقيم در اين مرحله هسيتند اما جالب اين كه اين از زماني كه سيستم گزينشي جديد يوفا راهاندازي شده است اين سه تيم هركدام فقط يك بار قهرمان اروپا شده اند. جام قهرماني جام قهرماني در هر فينال و در مراسم ويژهاي به تيم قهرمان اهدا خواهد شد. اين جام بايد دو ماه قبل از برگزاري فينال بعدي به يوفا بازگردانده شود. يوفا به طور دائم به تيمهاي قهرمان يك نمونه مشابه كوچك ميدهد و تيمهاي قهرمان اين حق را دارند كه خودشان نمونه مشابهي از آن بسازند. به اين شرط كه مشخص باشد اين جام نمونه مشابه است و اندازه آن 80 درصد جام اصلي ليگ قهرمانان اروپاست. با اين حال در قوانين فعلي مشخص شده است تيمي كه سه بار متوالي يا 5 بار در سالهاي مختلف قهرمان شود، جام قهرماني را براي هميشه به خانه خواهد برد. تا به حال پنج باشگاه اروپايي از يوفا نشان افتخار و حق دائمي داشتن جام قهرماني را دريافت كردهاند: رئال مادريد از لاليگا كه اولين بار در سالهاي 1960 تا 1966 پنج بار متوالي قهرمان اروپا شد و در سالهاي 1966، 1998، 200 و 2002 اين عنوان را تكرار كرد. آژاكس آمستردام هلند كه سه بار در سالهاي 1971 تا 1973 قهرمان شد و در سال 1995 اين عنوان را تكرار كرد. بايرن مونيخ از بوندس ليگا كه سه بار متوالي در سالهاي 1974، 19754 و 1976 قهرمان شد و اين عنوان را در سال 2001 تكرار كرد آث ميلان ايتاليا كه در سال 1994 پنجمين قهرمانياش را جشن گرفت و اين عنوان را در سالهالي 2003 و 2007 تكرار كرد.[ميلان فاتح فينال اروپا شد] ليورپول كه در سالهاي 1977، 1978، 1981، 1984 و 2005 قهرمان جام ليگ قهرمانان شده است. |