حميدرضا صالح‌آبادي

بي‌ترديد انجمن هاي اوليا و مربيان به عنوان قديمي ترين و مردمي ترين نهاد مشاركتي در آموزش و پرورش مي‌باشند كه «به منظور تقويت همكاري و مشاركت اولياي دانش‌آموزان براي كمك به ارتقاي كيفيت فعاليت‌هاي آموزشي و پرورشي و گسترش ارتباط در كانون مقدس خانه و مدرسه، تلاش مي نمايد»؛ وانگهي تعليم و تربيت در نظام جمهوري اسلامي از جمله مهم ترين و اساسي ترين نهادهاي كشور است كه جايگاه اعتقادي و آرماني آن، اهميت آن را مضاعف مي سازد. و براي تحقق اهداف نظام تعليم و تربيت، علاوه بر دستگاه آموزش و پرورش، پدران و مادران           ( اوليا ) نيز مسووليت مشترك دارند.

سازمان يونسكو توصيه مي كند : «بايد راهبردهايي به وجود آيد كه بتوان خانواده‌ها را در امر آموزش فرزندان خود مشاركت داد». و در فصل سوم قانون اهداف و وظايف وزارت آموزش و پرورش، ذيل عنوان اصول و مباني و خط مشي كلي آموزش و پرورش ماده هفتم آمده است كه «به منظور تعميم و توسعه آموزش و پرورش در كشور، زمينه‌هاي جلب مشاركت مردم در امر آموزش و پرورش از هر طريق ممكن فراهم آيد». به اين تربيت، زمينه‌هاي لازم و مناسب براي همكاري هر چه بيش‌تر بين اوليا و آموزش و پرورش مهيا گرديده است، و حتي با توجه به اهميت و حساسيت فوق‌العاده موضوع، يكي از وظايف آموزش و پرورش استمداد از اوليا در تعليم و تربيت تعيين گرديده است، به نحوي كه در ماده 26 قانون فوق به اين امر مهم عنايت شده است:           «ارتباط مستمر با اولياي دانش‌آموزان و استمداد از آن‌ها در تعليم و تربيت با توجه به نقش عظيم خانواده در اين امر خطير». اما از آنجا كه برابر مقررات مديران مدارس موظف به تشكيل انجمن اوليا و مربيان مي‌باشند و در اين راستا مي‌توانند نقش كليدي را ايفا نمايند لذا تقرير اهم وظايف مديران نسبت به انجمن اوليا و مربيان در ذيل جهت تنوير اذهان اوليا و نيز تاكيد اين مهم براي مسوولين آموزشگاه‌ها حايز اهميت است:

1-برگزاري انتخابات انجمن حداكثر تا پايان مهرماه هر سال (در موارد استثنايي آخرين مهلت 15 آبان ماه است).

2-هر دو هفته و يا حداقل ماهي يكبار از اعضاي انجمن براي تشكيل جلسه دعوت به عمل آيد

3-دعوت براي جلسات عادي و فوق‌العاده به عهده مدير مدرسه است و در صورت ضرورت، رييس انجمن نيز مي‌تواند از اعضا براي شركت در جلسات دعوت كند.

4-مدير مدرسه موظف است اطلاعيه ها، بخش نامه ها و دستورالعمل هاي سازمان مركزي، اداره كل استان، منطقه يا شهرستان را كه به منظور اطلاع و يا اقدام براي انجمن مدرسه ارسال مي شود، پس از دريافت در اولين جلسه به اطلاع اعضاي انجمن برساند و مراتب را در صورت جلسه ثبت كند.

5-مدير مدرسه موظف است انجمن اوليا و مربيان، شوراي مدرسه، شوراي معلمان و شوراي دانش‌آموزان را در مدرسه تشكيل دهد و بر چگونگي ثبت و نگهداري سوابق و صورت جلسات مربوط نظارت كند.

6-مدير مدرسه موظف است ظرف مدت 5 روز پس از انجام هر يك از مراحل زير يك نسخه از صورت جلسه مربوط را به اداره آموزش و پرورش منطقه ارسال كند.

الف- انجام انتخابات انجمن در ابتداي هر سال تحصيلي.

ب- تشكيل اولين جلسه انجمن و انتخاب هيأت رئيسه فهرست اسامي و مشخصات كامل اعضاي اصلي و علي البدل با نشاني منزل و محل كار، ميزان تحصيلات، رشته تحصيلي، نوع شغل و شماره تلفن آنان در صورت جلسه قيد گردد.

ج- انجام هر گونه تغييرات مربوط به اعضاي اصلي و جايگزيني اعضاي علي البدل.

د- ارايه گزارش عملكرد و بيان و گزارش فعاليت انجمن.

7- همكاري با انجمن مدرسه به منظور دريافت اطلاعات از تخصص‌ها و مهارت‌هاي اوليا و استفاده بهينه از مشاركت اوليا.

8- همكاري با انجمن مدرسه براي معرفي اوليا به مراكز مشاوره خانواده.

9- همكاري با انجمن مدرسه در جهت برقراري ارتباط دو جانبه با مراكز فرهنگي و ديني و   انجمن هاي مدارس هم جوار.

10-همكاري با انجمن مدرسه در جهت تامين امكانات تحصيلي دانش آموزان بي بضاعت.

11- هم انديشي و همكاري با انجمن مدرسه به منظور اجرا برنامه‌هاي آموزش خانواده.

12- همكاري و هماهنگي با انجمن مدرسه در برنامه‌ريزي و برگزاري گردهمايي اوليا و مربيان به مناسبت اعياد و تشويق اولياو مربيان فعال و دانش آموزان كوشا.

13- فراهم آوردن امكانات لازم براي تشكيل كلاس‌هاي جبراني، تقويتي، فرهنگي و ورزشي به‌ويژه غني‌سازي اوقات فراغت دانش‌آموزان در ايام تابستان با همكاري انجمن اوليا و مربيان.

14- فراهم آوردن امكانات لازم براي گردش‌هاي علمي، تربيتي، تفريحي، و زيارتي دانش‌آموزان

15- نظر به اين كه در مدرسه بايد حداقل دوبار در سال از دانش‌آموزان معاينه پزشكي به عمل آيد، مديران مدارس بايد با كمك انجمن اوليا و مربيان نهايت همكاري را با مسوولان و سازمان‌هاي بهداشتي براي تامين و سلامت دانش‌آموزان داشته باشند.

16- در مناطقي كه مربي بهداشت يا مركز بهداشتي درماني براي اجراي برنامه‌هاي بهداشتي وجود نداشته باشد و انجمن اوليا و مربيان نيز قادر به  تامين آن نباشد مدير مدرسه بايد در اسرع وقت با تهيه گزارش لازم مراتب را به اطلاع اداره آموزش و پرورش محل برساند تا اقدامات لازم براي اجراي برنامه‌هاي مربوط به مراقبت‌هاي بهداشتي و خدماتي ايمني صورت گيرد.

17- شوراي مالي مدرسه در هر سال تحصيلي با عضويت رييس انجمن اوليا و مربيان، نماينده شوراي معلمان و مدير مدرسه تشكيل مي‌شود و بايد اسناد هزينه به امضاي اعضاي شوراي مالي برسد.

18- كليه درآمدهاي مدرسه (سرانه دانش‌آموزان و وجوه حاصل از خدمات فوق برنامه كمك‌هاي شوراهاي آموزش و پرورش مناطق و كمك‌هاي مردمي) بايد به حساب بانكي مدرسه واريز و با رعايت مقررات مربوط، تحت نظر شوراي مالي مدرسه هزينه شود.

 19- برداشت از حساب مدرسه دو امضا از سه امضاي شوراي مالي مدرسه (امضاي مدير و يك نفر ديگر از اعضاي شوراي مالي مدرسه) صورت خواهد گرفت و اعضاي شوراي مالي در مقابل انجام هزينه‌ها مسووليت مشترك خواهند داشت.

20- در صورتي كه مدير در سال تحصيلي جديد انتخابات انجمن را انجام ندهد اسناد مالي آن مدرسه در آن سال از درجه اعتبار ساقط است و مدير مدرسه از طرف اداره آموزش و پرورش مورد مؤاخذه قرار خواهد گرفت.

21- كليه مكاتبات انجمن مدرسه با امضاي رييس انجمن و مدير مدرسه معتبر خواهد بود.

22- استفاده از كمك‌هاي مردمي براي تشويق كاركنان، معلمان و مربيان مدرسه مي بايست با موافقت انجمن اوليا و مربيان مدرسه صورت پذيرد.

23- گرفتن هر گونه وجه بابت هزينه گردش‌هاي علمي، تفريحي و تربيتي بايد متناسب با توان پرداخت خانواده‌ها، ضروري بودن انجام هزينه و موافقت انجمن اوليا ومربيان مدرسه باشد.

24- در صورتي كه به دلايل قانوني و موجه امكان تشكيل انجمن اوليا و مربيان يا يكي از شوراهاي مدرسه وجود نداشته باشد و يا انجمن يا شوراي تشكيل شده منحل گردد مسووليت‌ها و وظايف مربوط به مديرمدرسه واگذاري مي‌شود و مدير مدرسه موظف است پس از برطرف شدن مشكل مربوط در اسرع وقت نسبت به تشكيل انجمن اوليا و مربيان اقدام كند.

25- درمواردي كه تصميم هاي اتخاذ شده در انجمن اوليا و مربيان با نظر مدير مغاير باشد مدير موضوع را به اداره آموزش و پرورش مربوط منعكس و برابر نظر اداره اقدام مي‌كند.

26- مديران مدارس موظفند مدارس تحت مديريت خود را بر اساس بودجه تخصيص يافته از محل منابع زير و در چهار چوب ضوابط آموزش و پرورش و خط مشي‌ها و سياست‌هاي شوراي مناطق و با همكاري انجمن اوليا و مربيان با كيفيت مناسب اداره نمايند.

1- اعتبارات دولت كه به‌صورت سرانه دانش‌آموزي پرداخت مي شود.

2- كمك‌هاي مردمي.

3- سهمي كه از طريق شوراي آموزش و پرورش شهرستان يا منطقه از عوارض اخذ شده در اختيار مدرسه قرار مي‌گيرد.

4- وجوه حاصل از ارايه خدمات آموزشي و پرورشي فوق برنامه.