اشاره
وحدت و همبستگي علماي دين از نيازهاي محوري و بنيادين جامعه و كشور است و آثاري بزرگ در همه ابعاد و شئون حيات اجتماعي و سياسي به وجود مي آورد كه به طور مستقيم با بقاي دين و استمرار قوانين الهي و حفظ استقلال سرزمين اسلامي پيوند و ارتباط دارد. در نقطه مقابل تشتت و تفرقه بين عالمان دين زهري مهلك در كام ملت و عامل ركود و عقبگرد و تهديد و خطر بزرگ براي اسلام و استقلال كشور است .
بديهي است همچنان كه وحدت روحانيت به دليل تسري آثار ارزشمند آن در جامعه و در ميان مردم در اوج قرار دارد و با وحدت هيچ صنف و قشري از ملت قابل مقايسه نيست اختلاف و افتراق بين علماي اسلام به دليل آثار وحشتناك آن كه همچون موريانه در تاروپود هويت ديني و باورهاي توده هاي مردم نفوذ مي كند و همه چيز را روبه تباهي مي برد با اختلاف و تنازع هيچ قشري از اقشار جامعه قابل مقايسه نخواهد بود. اين دو واقعيت اين درس و عبرت را براي مراكز حوزوي ذخيره مي سازد و اين پيام روشن را به ذهن و فكر علماي اسلام منتقل مي نمايد كه بايد با فعاليت هاي وقفه ناپذير و مراقبت هاي ويژه وحدت علما و روحانيون را در عالي ترين مراتب به ظهور و عينيت درآورند و در كنار آن با همه زمينه ها و عوامل ايجاد تفرقه و منازعه و تجزيه روحانيت مقابله صريح روا دارند.
حضرت امام خميني كه همواره وحدت علماي دين با يكديگر و وحدت روحانيت با مردم را فرياد مي زد در رهنمودهايي كه پيش روي داريد آثار عظيم و شگرف اتحاد و آفات و خطرات بزرگ افتراق بين صفوف روحانيت را مي نماياند و به راستي هشدارهاي آگاهي بخش آن پيشواي الهي تازيانه هاي بيداري براي همه كساني است كه درباره جايگاه و نقش و آثار حياتي وحدت علماي دين و تهديدهاي ناشي از نفوذ تشتت و تفرقه در ميان آنان به غفلت و تسامح گرفتار آمده اند.

اگر در قشر روحاني خداي نخواسته مردم احساس كنند كه اين اختلافات براي دنيا است براي دين كه اختلافي در كار نيست همه ما همه ما يك دين داريم يك قرآن داريم اگر اختلافي پيدا بشود اختلاف روي اساس دين نيست شيطان است كه اختلاف مي اندازد. اگر ساير مردم توجه كنند كه ملاها روي هواهاي نفساني با هم مختلف هستند طلبه ها روي هواهاي نفساني با هم مختلف هستند مردم از شما روبرمي گردانند. از شما روبرگرداندن اسباب شكست شماست شكست شما شكست اسلام است وظيفه شما سنگين است آقا. شما بايد با اخلاق خودتان با اعمال خودتان مردم را دعوت كنيد. شما هادي مردم هستيد. شما بايد چراغ باشيد شما بايد نور باشيد. تهذيب كنيد نفوس خودتان را حب دنيا را از نفستان بيرون كنيد. راس كل خطيئه است . همه خطاها از حب دنياست از حب شهرت است . اين حب را از دل خودتان بيرون كنيد بميرانيد اين حب را زنده بشويد به زندگاني اسلام زندگاني الهي شما الهي بشويد وحدت پيدا بكنيد صفتان را واحد كنيد.
دشمنها در كمين شما هستند در كمين ملت ما هستند. دشمنها حالا فهميدند كه وحدتي كه در ايران پيدا شده است آنها را شكست داد. الان بيشتر درصدد هستند براي اينكه چشيدند آن مزه اي را كه وحدت داشت در بين ما. آنها عذاب او را چشيدند. الان درصدد اينند كه شماها را متفرق كنند از هم جدا كنند شما را خودتان را از هم جدا كنند شما را قشرهاي ديگر جدا كنند دانشگاه را از دانشگاههاي اسلامي دانشگاه علوم قديمه جدا كنند قشرهاي متجدد و متنور را از شماها جدا كنند چنانچه در دويست ـ سيصد سال به اين طرف اين نقشه بوده است . نقشه نقشه اي بوده است كه ايران را ويران نگه دارند براي پيشرفت شما مطالعه كنيد كتبي كه در اين باب هست . ايران را نمي شود ويران كرد الا به ويران كردن جناحها نمي شود فتح كرد الا به اينكه شما را از هم جدا كنند. روحانيون با هم بايد باشند اينها همه لشكر امام زمان هستند. همه با هم اگر خداي نخواسته در صفوف شما يك خللي پيدا بشود اين خلل خلل شيطاني است براي هواهاي نفس است و اگر اين خلل پيدا بشود در ملت خلل واقع مي شود. در ملت اگر خلل واقع شد آنهايي كه در كمين هستند حمله خواهند كرد و شما را از بن خواهند كند. اين دفعه اگر خداي نخواسته اينها غلبه بكنند نه از روحاني چيزي باقي مي گذارند و نه از منورالفكر نه از قشر جديد چيزي باقي مي گذارند و نه از قشر قديم . اينها فهميدند كه با اين وحدت ما قدم برداشتيم استعمار را شكست داديم اما شكستي كه اولش است . اگر چنانچه خداي نخواسته يك خللي واقع بشود خداي تبارك و تعالي از شما ناراضي است .
من اميدوارم كه طبقات مختلف روحانيت در هرجا هستند همه شان با هم باشند همچو نباشد امام جمعه اش علي حده يك بساطي داشته باشد و امام جماعتش هم علي حده و روحانيت ديگرش هم علي حده . اجتماع داشته باشيد با هم برادريد شما. حافظ اسلام هستيد شما و حفظ اسلام تا همراه هم نباشيد نمي شود. شما همه با هم باشيد مجالس داشته باشيد.
اگر از اختلاف ماها آن هم اختلافي كه من شك ندارم در سر دنياست نه براي خدا اگر اين اختلافات موجب اختلاف بين مردم بشود و موجب اين بشود كه شكست بخورد جمهوري اسلامي و تا قرنها نتواند سرش را بلند كند اين جرمي است كه خدا مي بخشد بر ما بايد توجه بكنيم ما. نبايد ما هي به خودمان مغرور بشويم و حسن ظن به خودمان داشته باشيم كه اين ماييم كه چه هستيم و ديگران نيستند. بايد به ديگران ما حسن ظن داشته باشيم و اعمالشان را حمل به صحت بكنيم و نسبت به خودمان سوظن داشته باشيم و اعمالمان را تفتيش بكنيم كه براي چي است .
گويندگان در مجالس اهل منبر اهل علم . خطباي جمعه كساني كه قبل از خطبه صحبت مي كنند بدانند كه مسئله اي كه بنده را ناراحت كرده است و مي كند اين است كه در اين كشور اختلاف ايجاد بشود.
آن روز من براي رفع اختلاف يك كلمه گفتم دنبالش يك مسائلي پيش آوردند كه خودش اختلاف انگيز بود. امروز من عرض مي كنم كه آقاياني كه در منابر در اين ماه مبارك يا بعدش فرق نمي كند خصوصا ماه مبارك كه بيشتر منبر مي روند و بيشتر صحبت مي شود بدانند كه اسلام از آنها مي خواهد كه با هم باشيد. فرض مي كنيم كه يك مقام بسيار عالي اي هم از شما گرفته شده است (فرض مي كنيم و حال اينكه نيست اين جور) اين موجب اين نمي شود كه شما خداي تبارك و تعالي را ناراضي كنيد از خودتان براي اينكه من حالا در اين قصه پيروز نشدم (اگر اسم اين پيروزي باشد) رضاي خدا را در نظر داشته باشيد و خودتان را بنده خدا بدانيد كه هر طور پيش بياورد آن طور را راضي هستيد همان طوري كه بندگان خالص خدا اولياي معظم خدا اين طور بودند. هرچه براي سيدالشهدا(به حسب روايت ) نزديك مي شد ظهر عاشورا و جوان هايش يكي يكي از بين مي رفتند صورتش افروخته تر مي شد براي اينكه مي ديد روي مقصد دارد مي رود. وقتي بنا شد كه همه ما مي خواهيم كه خدمت كنيم به اين كشور مي خواهيم كه آن مسائل سابق برنگردد مي خواهيم كه اسير نباشيم در دست مستشارهاي آمريكايي يا قلدرهاي روسي ما كه بنا داريم اين طور باشيم راهش اين است كه ما با هم باشيم . يعني همان طوري كه توده مردم به حسب نوع اين توده مردم هستند سران مردم هم اين طور باشند.
من گاهي شايد بسياري از اوقات خوف اين را دارم و از اين خوف هم گاهي ناراحتم كه نبادا مردم براي خاطر ما بهشت بروند و ما جهنم و آنوقت مشرف باشند آن بهشتيها بر ما ما آن خجالت را چه بكنيم . آنها براي رضاي خدا عمل كردند و مي كنند و شما آقايان را به كرسي وكالت نشاندند و حالا هم باز دسته ديگر را نشاندند. آنها براي خدا كار كردند. اگر ما انحراف پيدا كنيم و بالخصوص اختلاف ايجاد كنيم به واسطه حرفهايمان اختلاف ايجاد كنيم اين خوف همان معنا هست كه فردا ما در عذاب باشيم و آنها در نعمت باشند و آنها به ما بگويند ما براي خاطر شما آمديم به بهشت و شما چرا رفتيد به جهنم . و اين خجالتي كه انسان در آن روز خداي نخواسته مي كشد از آن آتش سخت تر است . مجلس گمان نكند كه در يك مجلس صحبت مي كند. ائمه جمعه گمان نكنند كه در يك جاي محدود صحبت مي كنند امروز ديگر حدود برداشته شده است ديوارها ريخته شده است . اگر ديروز يك كسي در يك مجلسي مثلا يا در محل اقامه جماعت و جمعه صحبت مي كرد در يك جمعيت محدودي صحبت مي شد و تمام مي شد امروز همه مي دانيد اين طور نيست خصوصا در ايران كه مجلسش منعكس مي شود مستقيما و راجع به خطب جمعه هم منعكس مي شود و من گاهي وقتها چيزهايي را كه از راديوي خارج مي شنوم بعدش از راديوي خودمان مي شنوم آنها زودتر از ما نقل مي كنند. در يك همچو محيطي تكليف خيلي زياد است . انحرافات اگر پيدا بشود اين انحرافات انحرافات محدود نيست انحراف نامحدود است . در داخل اگر خداي نخواسته ايجاد اختلاف بشود منتهي به اين مي شود بي شك به اينكه شكست بخوريد. دشمن پشت درهاي ايران ايستاده اند مراقبند آنها. تمام اين هياهوها ترس ندارد. اينها چيزي نيست آمريكا چه مي فرستد به كجا و چه مي فرستد به كجا اينها اينها صحبت است آني كه آنها نقشه اصليشان اين است كه در داخل يك كاري انجام بدهند. آمريكا مي داند كه عرضه اين را ندارد كه در ايران وارد بشود يك كاري انجام بدهد خودش هم مي داند اين را خودشان هم گفتند كه ما نمي خواهيم كه سربازهاي آمريكا در خليج از بين بروند آقايان هم گفتند اين را. آنها اين مسئله را ظاهر مي كنند كه با هو و جنجال ما را از ميدان بيرون كنند آنها خوفي ندارد. آني كه خوف دارد اين است كه با اين شيطنتها ايادي كه باز هستند در كشور با اين شيطنتها ايجاد اختلاف كنند دو دسته كنند يك دسته از آن ور يك دسته از آن ور. بين علماي بلاد اختلاف ايجاد كنند دو دسته بشوند. اختلاف علما اختلاف ملت است نه اختلاف افراد اگر يك عالمي كه در يك شهري نفوذ دارد مردم چشم و گوششان به آن است با يك عالم ديگري كه آن هم نظير اوست اختلافشان ظاهر بشود اختلاف سليقه را برسانند به اختلاف در جمعه ها و جماعات و در جاهاي عمومي اين همچو نيست كه اختلاف زيد و عمرو است اين يك اختلافي است كه هر شهر را قسمت مي كند دو بخش مي كند يك بخش از آن ور يك بخش به اين ور و اين كم كم اضافه مي شود. دشمنهاي ما هم حوصله شان خيلي زياد است حالا نقشه مي كشند براي پنجاه سال ديگر. اين همين طور كم كم جلو مي رود اين فساد جلو مي رود تا يك روزي كه مهيا بشود كشور براي اينكه در داخل خودش يك انفجار حاصل بشود از ايادي آنها. ما از اين غافل نبايد باشيم .
اينهايي كه اعلاميه مي دهند ديگري را تضعيف مي كنند آن يكي اعلاميه مي دهد به ديگري بد مي گويد تهمت مي زند اگر اشخاصي هستند كه سالمند خيال نكنند كه اين يك خدمتي است . اين يك خيانتي است به همه ملت به اسلام . اگر از شياطين هستند بايد ملت گوشش را باز كند چشمش را باز كند و احتمال زياد هست كه از شياطين باشند. ما بايد بعد از اينكه همه با ما دشمنند خودمان دشمن نباشيم با خودمان . دشمني خودمان موجب مي شود كه آنهايي كه دشمن اصلي ما هستند بر هر دو غلبه كنند و روزگار همه را سياه كنند.
اكثريت قاطع روحانيت و اهل علم اينها متعهد به جمهوري اسلامي هستند و مي فهمند جمهوري اسلامي در ايران چه كرده است مي فهمند كه مقايسه اين با زمان شاه چه جور است و تعهد دارند به اين كه كار را پيش ببرند و قدمهاي بلندتري بردارند و اين نمي شود الا اين كه يك جهاتي ملاحظه بشود. يكي اين كه بين خود روحانيون هرچه بيشتر اخوت بيشتر بشود هرچه بيشتر وحدت بيشتر بشود. آن چيزي كه شما را پيروز كرد و آن رژيم سابق را كنار زد و يك رژيم اسلامي را به جاي او نشاند آن اين بود كه همه با هم بودند در آن وقت خلافي توي كار نبود براي اين كه همه مي دانستند كه رژيم بد است همه از او دردكشيده بودند رنج كشيده بودند. و اگر چنانچه بعد از پيروزي خداي نخواسته كساني بخواهند اخلال بكنند و در بين شما يك خلافي ايجاد بكنند بدانيد كه اين يك دستي است كه از آمريكا دراز شده است تا اين جا هم آمده است . بايد بيدار باشيد! بايد هشيار باشيد! كه نبايد ما دشمن را خوار و ضعيف بشماريم . ما بايد هر روز هشيار و بيدار باشيم كه اين دشمناني كه هستند يا براي اصل اسلام و يا براي جمهوري اسلامي اينها مشغول كارند و اخيرا هم فعاليتشان بيشتر شده است . شما بايد اجتماعتان را حفظ كنيد روحانيون بايد اخوت روحانيتيشان را حفظ بكنند. علاوه بر اين كه اخوت اسلامي بين همه قشرها بايد باشد.
روحانيون مكلفند خودشان هم مي دانند مكلفند حفظ اسلام را بكنند حفظ اسلام به حفظ وحدت است و بايد بكنند و اين واجب است بر همه كه حفظ كنند وحدت را مردم را نگه دارند. اگر در يك شهري از شهرها بنا بود يك اختلافي واقع بشود بدانند كه دست شيطان در كار است بايد اين را از بين ببرند و نگذارند يك وقت خداي نخواسته ولو در يك شهري در يك روستايي اختلاف واقع بشود برادران روحاني قويا با هم باشند و كناره گيري نكنند همه در ميدان باشند با هم باشند. ما مي خواهيم حفظ اسلام را بكنيم با كناره گيري نمي شود حفظ كرد خيال نكنيد كه با كناره گيري تكليف از شما سلب مي شود تكليف دوچندان است . بايد در صحنه باشيد بياييد همه روحانيت بيايد كنار رفتن از مكايد ابليس است كه نمي گذارد كه همه با هم باشند قدرت را روي هم بگذاريد.
بحث اين است كه براي جلوگيري از تكرار آن حوادث تلخ و رسيدن به اطمينان از قطع نفوذ بيگانگان در حوزه ها چه بايد كرد گرچه كار مشكل است ولي چاره چيست بايد فكري كرد. اولين وظيفه شرعي و الهي آن است كه اتحاد و يكپارچگي طلاب و روحانيت انقلابي حفظ شود و گرنه شب تاريك در پيش است و بيم موج و گردابي چنين حايل .
به آنان كه ناآگاهانه مردم شريف و عزيز ما را متهم به روي گرداني از اصول و انقلاب و روحانيت مي كنند. سفارش و نصيحت مي كنم كه در گفتار و كلمات و نوشته ها با دقت و مطالعه عمل كنند و برداشتها و تصورات نابجاي خود را به حساب انقلاب و مردم نگذارند. مسئله ديگر اين كه امروز مقابله و تجزيه روحانيت انقلابي به سود كيست دشمنان از ديرباز براي اختلاف افكني ميان روحانيون آماده شده اند. غفلت از آن همه چيز را برباد مي دهد. حال اختلاف به هر شكلي باشد بدبيني شديد نسبت به مسئولين بالا باشد يا مرزبندي فقه سنتي و پويا و امثال آن . اگر طلاب و مدرسين حوزه علميه با يكديگر هماهنگ نباشند نمي توان پيش بيني نمود كه موفقيت از آن كيست و اگر بر فرض محال حاكميت فكري از آن روحاني نماها و متحجرين گردد روحانيت انقلاب جواب خدا و مردم را چه مي دهد...
راستي شكست هر جناحي از علما و طلاب انقلابي و روحانيون و روحانيت مبارز و جامعه مدرسين پيروزي چه جناحي و چه جرياني را تضمين مي كند جناحي كه پيروز شود يقينا روحانيت نيست و اگر آن جناح الزاما به روحانيت روآورد راستي به سراغ كدام قشر و تفكر از روحانيت مي رود خلاصه اختلاف به هر شكلي كوبنده است . وقتي نيروهاي مومن به انقلاب حتي به اسم فقه سنتي و فقه پويا به مرز جبهه بندي برسند آغاز باز شدن راه استفاده دشمنان خواهد بود. جبهه بندي نهايتا معارضه پيش مي آورد. هر جناح براي حذف و طرد طرف مقابل خود واژه و شعاري انتخاب مي كند يكي متهم به طرفداري از سرمايه داري و ديگري متهم به التقاطي مي شود كه من براي حفظ اعتدال جناحها هميشه تذكرات تلخ و شيرين داده ام چرا كه همه را فرزندان و عزيزان خود مي دانم البته هيچ گاه نگران مباحثات تندطلبگي در فروع و اصول فقه نبوده ام ولي نگران تقابل و تعارض جناحهاي مومن به انقلابم كه مبادا منتهي به تقويت جناح رفاه طلب بي درد و نق بزن گردد.
ابرقدرتها و قدرتها وقتي ديدند توطئه هايي كه تاكنون چيده اند به نتيجه نرسيده است به فكر افتاده اند تا در داخل به اختلافات دامن بزنند كه اگراختلافات داخل اوج بگيرد ديگر احتياجي به توطئه خارجي هم نيست . در داخل هم دو نوع اختلاف در راس مي باشد : يكي اينكه بين مردم با روحانيت جدايي بيندازند كه در زمان رضاخان هم اين توطئه ها بود و الان بيشتر است زيرا با اتحاد مردم و روحانيت كارهاي بسيار مثبت انجام مي گيرد. لذا آقايان توجه داشته باشند كه هر كجا دستهايي يافتند كه مي خواهد بين خود روحانيون و روحانيت و مردم اختلاف ايجاد نمايد جلويش بايستند كه اين از مسائل بسيار مهمي است كه بايد به آن توجه شود و ائمه جمعه در خطبه هاي جمعه و ائمه جماعات اين مسئله را گوشزد نمايند. شايد همين منحرفين و منافقين باشند كه نسبت به بعضي از مراجع اهانت مي كنند و به اسم اينكه من با فلان مرجع يا فلان شخص دوست هستم به مرجع و يا روحاني بزرگي اهانت مي كند و اين خود مبدا دو دستگي مي شود. بايد آقايان روحانيون در هر كجا كه هستند جلوگيري نمايند و از طرف ديگر آقايان توجه دارند كه آن كساني كه با روحانيت مخالفند مترصدند تا نقطه ضعفي پيدا كنند و بزرگ نمايند تا وجهه اش را در ميان مردم از دست بدهد. لذا روحانيون بايد توجه نمايند كه كاري نكنند تا عده اي دست بگيرند. مطلب دوم اينكه باز دسته اي در كار هستند تا بين ارگانهايي كه از خود مردم هستند مناقشاتي ايجاد نمايند. آقايان بلاد بايد با كمال جديت جلويش را بگيرند. اميدوارم امروز كه دست خارجيها از كشورمان كوتاه شده است و مردم دولت و ارتش و سپاه و روحانيون متحدند براي آرامش و پيشرفت كارها اقدام نمايند و نگذارند اختلافي بوجود آيد.
(منبع : وحدت از ديدگاه امام خميني موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني )
گويندگان در مجالس اهل منبر اهل علم خطباي جمعه كساني كه قبل از خطبه صحبت مي كنند بدانند كه مسئله اي كه بنده را ناراحت كرده است و مي كند اين است كه در اين كشور « اختلاف » ايجاد بشود
ما بايد بعد از اينكه همه با ما دشمنند خودمان دشمن نباشيم با خودمان دشمني خودمان موجب مي شود كه آنهايي كه دشمن اصلي ما هستند بر هر دو غلبه كنند و روزگار همه را سياه كنند
حفظ اسلام به حفظ وحدت است . واجب است بر همه كه حفظ كننده وحدت را مردم را نگه دارند
امروز مقابله و تجزيه روحانيت انقلابي به نفع كيست دشمنان از ديرباز براي اختلاف افكني ميان روحانيون آماده شده اند. غفلت از آن همه چيز را برباد مي دهد
اگر اختلاف داخل اوج بگيرد ديگر احتياجي به توطئه خارجي هم نيست
آقايان توجه داشته باشند كه هر كجا دست هايي يافتند كه مي خواهد بين خود روحانيون و روحانيت و مردم اختلاف ايجاد نمايد جلويش بايستند
اختلاف علما اختلاف ملت است