«اعتدال فرهنگي،ضرورت هميشگي»عنوان سرمقاله‌ي روزنامه‌ي تهران امروز به قلم سيدجواد سيدپور است كه در آن مي‌خوانيد؛در نخستين روزهاي پيروزي انقلاب، امام خميني (ره) در جواب به عده‌اي از متحجرين و در پاسخ به شايعاتي مبني بر تحريم سينما از سوي مراجع ديني فرمودند: «ما كي با تجدد مخالفت كرده‌ايم؟ سينما يكي از مظاهر تمدن است كه بايد در خدمت مردم و تربيت آنها باشد، ما با فساد مخالفيم نه با سينما.» فرهنگ از همان اوان انقلاب همواره در كشاكش نگاه‌هاي حداقلي و حداكثري در نوسان بوده و اگر نبود ديدگاه اعتدال‌گرايانه امام(ره) و رهبر معظم انقلاب، چه بسا كه هر روز شاهد اتفاقات نوظهور و خرق عادت‌هاي عجيب در اين حوزه بوديم. حوزه‌اي كه اساسي‌ترين و ريشه‌اي ترين مقوله انسان‌سازي است و رسالت سنگيني را بر دوش مي‌كشد.

افراط و تفريط همواره فرهنگ كشور را رنج داده و باعث آسيب‌پذيري كشور شده است، برخي آن را يكسره رها شده مي‌پسندند و عده‌اي كنترل همه‌جانبه آن را باعث تقويت فرهنگي ارزيابي مي‌كنند. هر دو اين ديدگاه‌ها به يك ميزان به فرهنگ اصيل انقلاب صدمه مي‌زنند. چه اين رويكرد با منش و روش مقام معظم رهبري نيز هماهنگي ندارد. رهبر معظم انقلاب موكدا فرموده‌اند: «ما نمي‌خواهيم با نگاه افراطي به مقوله فرهنگ نگاه كنيم، برخورد افراطي از دو سو امكان‌پذير است و تصور مي‌شود؛ يكي از اين طرف كه مقوله فرهنگ را مقوله‌اي غيرقابل اداره و غيرقابل مديريت بدانيم مقوله‌اي رها و خودرو كه نبايد سر به سرش گذاشت و وارد آن شد.

متاسفانه اين تفكر در جاهايي است و عده‌اي طرفدار رها كردن و بي‌اعتنايي و بي‌نظارتي در امر فرهنگ هستند. اين تفكر، تفكر درستي نيست و افراطي است. در مقابل، تفكر افراطي‌ ديگري وجود دارد كه آن سخت‌گيري خشن و نظارت كنترل‌آميز بسيار دقيق است. اين تفكر هم به همان اندازه غلط است. نه مي‌شود فرهنگ را رها كرد كه هرچه پيش آمد، پيش بيايد، نه مي‌شود آن طور سخت‌گيري‌هاي غلطي را كه نه ممكن است و نه مفيد، الگو قرار داد.» اين ديدگاه اصلي‌ترين ملاك‌ ارزيابي فرهنگي كشور است زيرا متين‌ترين و متقن‌ترين رهنمود ارائه شده است.

ولي آيا در ارزيابي شرايط فرهنگي كشور يا لااقل آنجايي كه دولت متصدي آن است اين رويكرد لحاظ مي‌شود يا خير؟ آيا معاونان محترم وزير ارشاد كه اين روزها سرگرم برگزاري جشنواره‌هاي مختلف فرهنگي، هنري و ادبي هستند اين رويكرد را در مواجهه با مسائل فرهنگي در پيش گرفته‌اند؟ اگر رفع توقيف فيلم‌هايي كه پيش از اين توسط دولت توقيف شده بودند اعتدال محسوب مي‌شود تذكرات به رسانه‌ها و نظارت بيشتر بر كتاب‌هاي چاپي چه چيزي ارزيابي مي‌شود؟ به نظر مي‌رسد متصديان امور فرهنگي به خاطر اينكه از رويكرد يكساني پيروي ‌كنند بايد با هماهنگي بيشتري در مسائل فرهنگي اقدام نمايند چرا كه از نگاه ناظران بيروني تفاوتي آشكار وجود دارد بين سياست‌هاي اعمالي فرهنگي در حوزه سينما، كتاب، هنر و رسانه.

راه برون‌رفت از آن، همان ديدگاه رهبر فرزانه انقلاب است و نه چيزي بيشتر يا كمتر چرا كه هر دو اين روش‌ها به اندازه خود باعث آسيب به فرهنگ و فرهنگ‌پژوهان خواهد شد. در حوزه فرهنگ، اعتدال دكترين قطعي و حتمي انقلاب از آغاز تاكنون بوده و هر روشي غير از اين محكوم و محتوم به زوال است.

انقلاب پرشكوه اسلامي در ايران بيش و پيش از همه انقلاب‌هاي قرن بيستم ريشه در مسائل فرهنگي دارد و ابعاد ديگر آن تا بدين اندازه از اهميت ويژه برخوردار نبوده است. فرهنگ انسان‌سازي كه نسلي از فرهيختگان و رزمندگان دلاور را به وجود آورد كه پاسداران حريم اين آب و خاك بودند. چنين فرهنگي بايد بتواند به بازتوليد خود به دور از همه حب و بغض‌هاي نادرست بپردازد. شرايط كنوني كشور اقتضا مي‌كند تا فرهنگ پوياي اسلامي و ايراني جايگزين بسياري از رفتارهاي خشن و ناصواب حاكم بر پديده‌هاي سياسي و اجتماعي شود.

اگر اعتدال فرهنگي آنچنان كه شايسته و بايسته است در اعمال سياست‌ها لحاظ ‌شود مي‌تواند بار بسياري از سوءتفاهمات و كج‌فهمي‌هاي شرايط كنوني كشور را بر دوش بكشد چرا كه ملت ايران فرهنگي‌ترين برخورد را با پديده‌هاي تاريخي و سخت داشته و خواهد داشت.