«کشورهاي اوپک، گام در راه رقابت»عنوان سرمقاله‌ي روزنامه‌ي آفرينش است كه در آن مي‌خوانيد؛سازمان کشورهاي صادرکننده نفت(OPEC  ) هرچند درطول چند دهه تشکيل خود همواره نقشي مهم در بازار انرژي و ايجاد شوک هاي نفتي در جهان داشته است، اما پس از وقوع شوک نفتي اخير(2004) همواره بر اهميت و جايگاه اين سازمان افزوده شده است و کشورهاي عضو آن به ويژه چند کشور تاثيرگذار و اصلي آن هريک در چارچوب سياست هاي راهبردي و استراتژيک خود کوشيده اند نقش خود را در بازار مبادلات کنوني و آينده انرژي جهان افزايش دهند.

اين نقش بي گمان نوعي رقابت را در درون کشورهاي عضو اوپک به ويژه در ميان اعضا» اصلي و دارندگان ذخايراصلي اوپک(عربستان، ايران، عراق، ونزوئلا) را موجب شده است. در اين راستا کشورهايي که قصد افزايش توليد ملي نفت خود و انجام پروژه هاي راهبردي و کلان خود  را در آينده دارند تلاش هاي زيادي را براي افزايش سرمايه گذاري در منابع نفتي، کشف منابع جديد نفتي و توسعه ميدان هاي نفتي خشکي، آبي و فلات قاره انجام داده و مي دهند. 

در حوزه کشف منابع جديد نفتي چهار کشور ايران، عربستان، عراق و ونزوئلا هريک برنامه هايي را در چندسال گذشته به اجرا گذارده اند به طوري که ايران قادر به کشف منابع جديدي در خشکي شده اما عراق و ونزوئلا در کنار عربستان موفق ترين کشورها در اين حوزه بوده اند عراق با کمک شرکت هاي نفتي خارجي تلاش زيادي در اين راستا انجام داده اما آنچه در اين ميان جالب توجه بسيارو راهبردي مي نمايد کشف ذخاير کلان و انبوه نفت در جمهوري امريکاي لاتيني ونزوئلاست.

گزارش هاي متعددي که از سوي شرکت هاي امريکايي نيز تاييد شده حکايت از افزايش ذخاير نفتي ونزوئلا به ويژه در کمربند اورينکو از 300 تا 500 ميليارد  بشکه نفت دارد. ذخايري که در صورت اثبات بيشتر و بهره برداري عملا عربستان را با ذخيره 256 ميليارد بشکه اي پشت سر خواهد گذاشت و مهمترين کشور اوپک در زمينه ذخايرنفتي خواهدشد.

اين کشفيات جديد بي شک به نوعي تهديدي براي منافع ملي کشورهاي رقيب يعني ايران، عراق و عربستان است. بخش ديگر رقابت بين کشورهاي اوپک حوزه سرمايه گذاري هاي کلان در ميدان هاي نفتي و صنايع نفتي براي افزايش توليد، بهره برداري و صادرات است در اين راستا در کنار عقب ماندگي و ناتواني ايران در فعاليت پاياپاي با رقباي خود در اين بخش عربستان، عراق و ونزوئلا به شدت به دنبال افزايش جايگاه خود هستند.

موفق ترين کشور در اين حوزه عملکردي، عراق است که با توليد روزانه کنوني  دوميليون بشکه اي، سرمايه گذاري هاي کلاني را با برگزاري مناقصه هاي بين المللي با  شرکت ها ي چند مليتي نفتي از کشورهاي اروپايي، امريکايي، خاوردور و روسيه در دست انجام دارد. بي گمان هدف عراق افزايش توليد روزانه نفت خود تا يازده ميليون بشکه در چندسال آينده است. چشم اندازي که عراق را قادر به رقابت با عربستان در زمينه صادرات نفت خام خواهدکرد.

در مقابل عربستان نيز اينک با توجه به حرکت عراق مي کوشد تا با سرمايه گذاري 120 ميليارد دلاري در 5 سال آينده ساليانه يک ميليون بشکه به توليد کنوني 12/5 ميليون بشکه اي خود مي افزايد تا قادر به حفظ جايگاه نخست خود در اوپک و بازار صادرات نفت در جهان باشد. در اين حال دولت کاراکاس نيز با عقد قراردادهايي با شرکت هاي چيني و روسي قصد دارد توليد روزانه نفت خود را از سه ميليون بشکه به شش ميليون بشکه برساند.

در مقايسه با سه کشور فوق، اين ايران است که همچنان با ناتواني در انجام سرمايه گذاري در ميدان هاي نفتي خود(به رغم وعده هاي داده شده  براي افزايش سرمايه گذاري در ميدان هاي نفتي) همچنان در توليد روزانه چهارميليون بشکه اي خود خواهدماند چراکه با وجود سرعت بسيار عراق، عربستان و ونزوئلا و ساير رقباي سازمان اوپک در سرمايه گذاري، توليد و صادرات نفت گام هاي ايران حرکت هايي لاک پشتي بوده است و توان رقابت با چند کشور فوق را در آينده نيز نخواهد داشت امري که به طور حتم بر جايگاه کنوني ايران در اوپک و بازار صادرات نفت لطمه خواهدزد و باعث افت شديد ايران در زمينه رقابت با رقبا خواهد شد.