«تاملي در جايگاه 22 بهمن»عنوان سرمقاله‌ي روزنامه‌‌ي تهران امروز به قلم دکتر امير دبيري‌مهر است كه در آن مي‌خوانيد؛پس از 30 سال، به‌رغم اينکه درباره انقلاب اسلامي و جمهوري اسلامي در 15 سال اخير مقالات زيادي نوشته‌ام و سخنراني‌هاي فراواني کرده‌ام اما هنوز اين دو مفهوم داراي جاذبه فراوان براي نوشتن و سخن گفتن هستند و گويي هر سال روحي نو و تازه در کالبد انقلاب اسلامي دميده مي‌شود و از اين روست که در بحث‌هاي مربوط به فلسفه انقلاب اسلامي تاکيد مي‌کنيم انقلاب اسلامي يک پديده تاريخي نيست بلکه روندي پويا و مستمر است و ندانستن اين دقيقه منشأ بسياري کژفهمي‌ها و انحرافات در انقلاب اسلامي است.» انقلاب اسلامي را مي‌توان با چند معيار بازشناسي کرد كه عبارتند از

1 - فراگيري: انقلاب اسلامي برخلاف جنبش‌هاي اجتماعي مرسوم جهان محدود و بخشي نيست بلکه مردمي بوده و وسعت و فراگيري‌اي حتي فراتر از مرزهاي جغرافيايي ايران دارد. چنانچه دست‌کم سه دهه است خاورميانه را تحت تاثير قرار داده است.

2 - رابطه با دين: انقلاب اسلامي يک انقلاب کاملا ديني و اعتقادي است که بدون ترديد ملهم از عاشوراي حسيني است. وجه ستم‌ستيزي؛ آزاديخواهي و مبارزات اين انقلاب ريشه در مجاهدت‌هاي شيعه در سده‌هاي اخير دارد.

3 - نوگرايي و پيشرفت‌خواهي: انقلاب اسلامي از آن‌رو که رهبر و رهبراني نوگرا و پيشرفت‌خواه داشت که خواسته‌هاي تاريخي ملت را مي‌شناختند وجه برجسته‌اي از پيشرفت‌خواهي و مبارزه و تقابل با عقب‌ماندگي و جهالت دارد.

4 - ضدوابستگي: اين انقلاب مردمي وجه پررنگي از گرايش‌هاي ضداستکباري و ضداستعماري و استقلال‌طلبانه دارد و حول مفهوم عزت معنا پيدا مي‌کند.

5 - مبتني بر اجتهاد و تحجرستيز: حضور روحانيون اصولي و مجتهد شيعه و در رأس آنان امام‌خميني(ره) در نهضت اسلامي، اين انقلاب را در مقابل جريانات متحجر و خرافه‌گرا و متعصبي قرار داد که تاب تحمل تدريس فلسفه آقا روح‌الله را در حوزه علميه نداشتند.همراهي بسياري از روشنفکران دانشجويان و نويسندگان با رهبر کبير انقلاب، از اين وجه روشنگرانه و تحجرستيز انقلاب بود. انقلابي که در دوران استقرار نيز با کليد اجتهاد و فقه پويا مشکلات را مرتفع كرده است.

6 - آزاديخواهي: رهايي از يوغ استبداد، استحمار و استضعاف و تخفيف و تحقير انسان‌ها از آرمان‌هاي اساسي انقلاب اسلامي بود و به نظر من اگر شناخت دقيقي از گفتمان امام راحل داشته باشيم اين بعد آزاديخواهي در شخصيت امام بسيار پررنگ بود. آنجا که شاه را براي تحقير شدنش در برابر بيگانگان سرزنش مي‌کردند. از آنجا که انقلاب اسلامي حرکتي مستمر و پوياست نمي‌تواند از ريشه‌ها و خاستگاه‌هاي خود جدا شده و از مطالبات مذکور که در شعار اصلي انقلاب يعني «استقلال، آزادي، جمهوري اسلامي» تبلور يافته است منفک شود.

به عبارت ديگر «مردمي بودن و متکي بر آرا و عواطف مردم بودن»، «ديني و اسلامي بودن و حرکت در چارچوب متقن شرعي و اعتقادي»،«نوگرايي و پيشرفت‌خواهي و آبادي‌طلبي»، «استقلال‌طلبي و عزت‌خواهي»، «اجتهاد، نوآوري و انعطاف‌پذيري» و«آزاديخواهي» جزو ذات انقلاب اسلامي است و جمهوري اسلامي با تکيه بر اين محکمات توان استمرار در سايه انقلاب اسلامي را دارد و به تعبيري استحاله انقلاب اسلامي زماني آغاز مي‌شود که هر يک از ابعاد و وجوه شش‌گانه آن فراموش شده يا کم‌اهميت شود.

22 بهمن روزي است که يک ملت درخصوص اين شش وجه بنيادين که محکمات انقلاب اسلامي است با هم تجديد ميثاق مي‌کنند و با هم يکصدا و همداستان مي‌شوند که ايراني مي‌خواهيم اسلامي، متکي برآراي مردم، در حال پيشرفت، مستقل، آزاد و نوگرا، ايراني مي‌خواهيم که آرمان‌هاي آن در قانون اساسي احصا شده است،ايراني که با خون صدها هزار شهيد و براي زنده ماندن آرمان‌هاي تاريخي و اعتقادي‌اش رنگين و پابرجا مانده است. 22بهمن روز همدلي و هم‌رايي و هم صدايي ملتي بزرگ براي تجديد بيعت با آرمان‌هايي متعالي است که فراموش‌نشدني است و عبور سال‌ها و فراز و نشيب‌هاي سياسي و اجتماعي غباري بر آن نمي‌نشاند.